Говори и интервјуа

Интегрално пренесени говори и интервјуа на Претседателот на Владата на Република Македонија и министрите на Владата.

Почитувани пратеници во Парламентот на Р.М,

Почитуван Министер за култура, г-ѓо Канческа Милевска,

Почитуван Претседател на Комисијата за односи со верските заедници, г-ѓо Божиновска,

Ваше блаженство, Архиепископ на Македонската православна црква - Охридска Архиепископија,  ГГ Стефан,

Ваша екселенцијо, Бискуп Скопски и Апостолски Егзарх на Католичката црква во Македонија, г-дине Стојанов,

Почитуван г-дине Цеков, главен проповедник на Евангелско-Методистичката црква во Македонија,

Почитуван Претседател на Еврејската заедница во Македонија, г-ѓо Романо- Николиќ,

Почитуван Бискуп на Евангелско-Методистичката црква, г-дине Шол,

Почитуван Претседател на Комитетот за религии и интеркултурно образование при Советот на Европа, г-дине Маца,

Почитуван претставник на Генералниот дирек­тор на УНЕСКО, г-ѓа Праис,

Почитуван претставник на Генералниот секретар на НАТО, г-ѓа Скаре,

Почитувани учесници на третата Светска конференција за меѓурелигиски и меѓуцивилизациски дијалог,

Уважени гости,

Дами и господа,

Разновидноста на културите, религиите и цивилизациите е голем потенцијал на секое општество. Уверени во потребата дека сите ние треба да го дадеме нашиот придонес во охрабрување на културниот и религискиот дијалог и соработка, имам чест и особено задоволство, во име на Владата на Република Македонија, да Ве поздравам и да Ви посакам топло добредојде на Третата светската конференција за меѓурелигиски и меѓуцивилизациски дијалог во Македонија.

Оваа конференција претставува продолжение на Првата и Втората светска конференција кои успешно се реализираа во 2007 и 2010 година во Охрид. Воедно, оваа конференција претставува еден вид продолжување и на хуманата визија на покојниот Претседател на Република Македонија, г-динот Борис Трајковски кој на негова иницијатива, а со помош на УНЕСКО, го реализираше првиот  Регионалниот самит на шефови на држави на Југоисточна европа “Дијалог помеѓу цивилизациите“ во 2003-тата година во Охрид. Од тогаш па до денес, охридската порака за мир и соработка овозможи секоја година да се одржуваат вакви регионални форуми на шефови на држави во регионот, под покровителство на УНЕСКО. Нашата земја има задоволство во годината кога се навршуваат десет години од Охридската порака за мир да биде повторно домаќин на Третата светска конференција за меѓурелигиски и меѓуцивилизациски дијалог.

Темата на Третата светска конференција е слободата и достоинството како основни вредности во меѓучовечките, меѓурелигиските и меѓукултурните односи. Слободата и достоинството претставуваат вредности кои се својствени на сите религии и претставуваат универзални човекови права кои секој човек ги стекнува со своето раѓање, без разлика на неговата религиска, етничка, политичка или социјална припадност. Слободата и достоинството тежнеат кон постигнување на мир и како такви не случајно се гарантирани во член 1 од Универзалната декларација за човекови права, како и во други бројни меѓународни документи и извори на правото. Владата на Република Македонија вложува многу во заштита и промоција на овие индивидуални човекови права и вредности, бидејќи тие се предуслов за просперитетни меѓучовечки, меѓурелигиски и меѓукултурни односи а дијалогот е еден од механизмите за нивна реализација.    

Ваши Екселенции, почитувани пријатели, дами и господа,

Дијалогот отсекогаш претставувал моќна алатка која придонесувала за политичка, социјална, културна и економска интеграција и кохезија на општествата што се културно разновидни. Тој ги негува еднаквоста, слободата на мислата и човековото достоинство и се стреми кон создавање на подлабоко разбирање на различните погледи на светот.

Всушност, една од основните човекови потреби е потребата за дијалог и комуникација. Да постоиш, значи да живееш со светот околу себе, да споделуваш, да бидеш во постојан дијалог со самиот себе, но и со другите околу тебе. Дијалогот е обид да се слушнеме, почувствуваме, приближиме еден кон друг, да навлеземе во суштината на нештата и да ја согледаме нивната смисла. Само преку дијалогот може да се откријат различните светови и кога е потребно да се премости јазот меѓу сопственото јас и она што претставува јас на другиот. Оттука, бојкотирањето на дијалогот претставува бојкот на самиот себе и ја поткопува искреноста на вредностите кои се декларираат. Најдобар и најцивилизиран начин за надминување на евентуалните недоразбирања и проблеми е дијалогот и ништо не би смеело да го условува неговото одвивање.

Религијата и верувањата од секогаш играле огромна улога во дијалогот помеѓу луѓето и цивилизациите.

Како што ќе каже големата хуманистка од Македонија, Мајка Тереза

“....Најпрво треба да го пронајдеме Царството божјо, а сето останато ќе си дојде само по себе. Ние мораме да го најдеме Бог, ама Бог неможе да се најде во врева и нервоза. Бог е пријател на тишината. Нас ни е потребен мир за да бидеме способни да ја допреме нашата духовност...“

Почитувани присутни,

Денес живееме во време кога потребата од дијалог и религиска толеранција е поголема од било кога и истата потреба како никогаш досега влијае врз заштитата и одржувањето на глобалната безбедност. Религиите како чувари на духовното влијаат врз развојот на човечката душа и нејзините погледи кон светот, а миротворното однесување носи плод на соживот и хармонија за сите. Светиот Апостол Матеј пишува: „Благословени се миротворците, зашто тие ќе се наречат синови Божји“.

Токму затоа, нека секој од нас се посвети на својата од Бога дадена мисија да постане миротворец и допринесе за убавината на својот дом и својата татковина. Божјото царство е во срцето на секој човек и претставува основа на секоја заедница. Нека секој од нас погледне длабоко во себе и ги пронајде најубавите начини за приближување на различностите меѓу луѓето и различните религиски заедници, бидејќи преку меѓусебното почитување, соживот и размена на знаење создаваме траен систем на вредности кои допринесуваат кон одговорна и човекољубива световна власт.

Јас сум уверен дека темите на оваа Конференција ги посочуваат областите на кои треба вредно да се работи во насока на исполнување на нашите заеднички цели.

Владата на Република Македонија како досега, така и во иднина ќе ги поддржува сите иницијативи кои се однесуваат на јакнење на довербата и соработката меѓу народите, различните нации, религии и култури. Тоа е наша должност, како граѓани на Македонија која од секогаш била крстосница на разни култури и религии, што допринело да се создаде традиција на негување на етничката и религиска толеранција и широко почитување на универзализмот и хуманизмот.

Ве поздравувам, Ви посакувам плодна дискусија во наредните неколку денови и убав престој и пријатен во Република Македонија !

 

Ви благодарам !

 

 

Обраќање на претседателот на Владата на Република Македонија, г-дин Никола Груевски

Почитувани граѓани на Македонија,

Почитувани претставници на медиумите,

Со задоволство дозволете ми да информирам дека денеска на 1 март 2013 година,   победија правдата и принципите.

Наспроти сите случувања во изминатиот период, сите предизвици со кои заеднички се соочувавме, денес покажавме зрелост и наспроти сите песимисти, кои мислеа дека не можеме, односно дека грешиме кога нудевме различни опции и предлози, кога бевме спокојни и трпеливи, кога со принципи се спротивставувавме на хаосот што беше создаван, кога предложивме и продолжување на рокот за доставување на листите, или кога ја потврдив комисијата за расветлување на настаните од 24ти декември, за време на потпишувањето на нашиот коалициски договор пред неколку недели итн. Кога човек работи по принципи и со аргументи и кога верува во тоа што го прави, тогаш резултатите се неминовни, тогаш, решение секогаш се појавува.

Дозволете со задоволство да ве информирам дека денеска кај претседателот на државата се постигна договор за враќање на опозицијата во парламентот и за настап на предвидените локални избори, без притоа да има условувања за организирање на предвремени парламентарни избори, или одложување на локалните избори.

Со ова државата избегна еден опасен преседан, кој можеше скапо да не чини не само нас како генерација, туку и следни генерации по нас, заради различни основи.

Со цел да нема забуна и погрешна, случајна или намерна погрешна интерпретација на она што денес е договорено, би сакал да ги обзнанам принципите од договорот кои ги штитат позициите за кои се залагавме,

•             За враќање на нормалниот политички живот:

               - Сите партии да се вратат во Собранието и да учествуваат на закажаните локални избори.

•             За изборниот календар:

              -  Да се обезбеди соодветно време за регистрирање на кандидатските листи за локалните избори.

             - Да се оствари средба непосредно по локалните избори за да се разговара за внатрешно-политичката ситуација, вклучувајќи ги и наодите на Анкетната комисија за настаните од 24. декември, и да продолжат разговорите, со добра волја, за сите опции, и без прејудицирање за дефинирање на времето за одржување на следните парламентарни избори, врз основа на спроведувањето на препораките на ОБСЕ/ОДИХР, така што резултатите да може да се земат предвид во следниот Извештај за напредокот од страна на Европската Комисија.

Целосниот текст од она што беше утврдено на денешната средба во моментов ќе ви биде доставен од нашата владина прес служба.

Доколку се појават шпекулации или инсинуации во јавноста надвор од точките утврдени денес, кои ви ги доставуваме, а за кои сите заедно се сложивме, треба да е јасно дека тие се дел од нечија дневно - политичката реторика и не се точни.

На крај, сакам да потенцирам Република Македонија положи сериозен тест на зрелост, нејзините институции исто така, и сакам да се заблагодарам на граѓаните за досегашната поддршка за ова, во што се залагавме. Пред нас се локални избори, кои ќе бидат организирани во фер и демократска атмосфера, согласно меѓународните стандарди, и ние за овие избори сме максимално подготвени со свои програми и кандидати, и врз основа на тоа, очекувам силна победа на претстојните избори.

Почнуваме со кампања, почнуваме со вистинските теми, кои се директно поврзани со решенија на дневните проблеми на граѓаните, за конкретни мерки, реформи, проекти кои треба да го подобрат животот на граѓаните, а не за баук теми од кои никој нема фајде и со кои некој сакаше подолго време да ја замајува јавноста. Продолжуваме со силно темпо, и ако досега бевме воздржани, дури и да не одржуваме митинзи, и не сакавме да бидеме злоупотребени за дневна политика било што и ако направиме, колку тоа и да е добро, сега ви најавувам, сега ќе видите што значат митинзи, што значи народ, што значи енергија и верба во нашата идеја, сега ќе видите што значи поддршка од народот и од каде ја црпиме нашата сила.

Ви благодарам на вниманието.

Бог да ја благослови Македонија!

 



 

Почитувани граѓани,

Во годината што измина поминавме низ многу предизвици и искушенија, промени, реформи и новини, успеси, но и непријатни мигови.

Македонија го доби досега најпозитивниот извештај од Европската комисија за остварениот напредок и реформи, како резултат на што ја доби и четвртата по ред препорака за отпочнување на преговорите со цел членство во ЕУ. Иако, изостана очекуваното и заслуженото, а тоа е датумот за почеток на преговорите, сепак, во заклучоците на Европскиот совет има напредок со кој на оние кои досега не блокираа се потешко ќе им биде повторување на истото, особено откога за прв пат до сега за Македонија се отвори жолчна полемика во Европскиот совет, каде голем број држави, наши пријатели го ставија и сопствениот кредибилитет на маса со цел да стават крај на непринципиелното и неправедно однесување кон Македонија. Реформите кои Македонија ги направи во одредени области, факт е дека ги немаат направено и многу земји членки на Унијата. Од друга страна, инсистирањето по секоја цена да ни биде наметнато ново име одбрано од други, и нов идентитет, е преседан кој никого не остава рамнодушен, колку и некои од земјите, односно политичарите во ЕУ да се прагматични или либерални, особено кога станува збор за проблем на друга земја, а не на својата.

На внатрешен политички план, и покрај бројните предизвици со кои се соочивме, покажавме дека нашата земја има капацитет и потенцијал да води разумни политики и да изнаоѓа излезни решенија, успеа да опстане и да покаже стабилност. Имавме и тешки, болни и непријатни моменти како што беше петкратното убиство кај Смилковското Езеро кое не потресе сите нас и во кое МВР покажа дека не е веќе МВР од деведесеттите години.

2012-та беше и година на изразита европска должничка криза. Таа европска криза како и претходните години силно не погоди и нас во Македонија, затоа што нашата економија е поврзана со европската, затоа што 90 отсто од нашиот извоз оди во Европа, а и најголем дел од инвеститорите доаѓаат токму од Европа.

Сепак, со многуте антикризни мерки, и многуте нови реформи, како и преземените мерки во претходните години направивме максимум да помогнеме на компаниите и граѓаните да се преброди овој историски гледано најтежок период на Европа. Фактот дека еврозоната се наоѓа во рецесија, и дека поголем дел од аналитичарите веруваат дека кризата во Европа ќе потрае во наредните 4 до 5 години, се дополнително загрижувачки, но и притисок врз нас во Владата да размислуваме за нови чекори со кои ќе му помагаме на стопанството. Сепак и во такви услови успеавме не само да спречиме нов раст на невработеноста, туку и истата благо да се намали, што е редок феномен во услови на криза. Нашите напори да привлечеме капитал од странство оваа година беа повеќекратно поголеми отколку во минатото. Направивме посета на голем број компании и богати инвеститори, на бизнис презентации, роуд шоуа и преставувања на економските потенцијали на земјата, не само низ Европа, туку многу пошироко низ светот. Иако, резултатите од ваквите обиди обично доаѓаат по две, три години овој пат дел од нив почнаа да пристигнуваат и порано. Презентациите и контактите во Индија, Кина, Русија, Америка, Германија, Англија, Белгија, Холандија, Австрија, Катар, Италија, Канада, скандинавските земји, Турција и повеќе други веќе почнуваат да даваат резултати. Иако инвестиционата активност во Европа во услови на рецесија е намалена, повеќе нови фабрики кои се резултат на овие активности почнаа да се градат или се во најава за првите месеци од 2013-та, и што е поважно дел од нив одлучија да се сместат во внатрешноста на Македонија, а не само во Скопје.

Веројатно да не беше кризата, бројот на овие инвестиции ќе беше уште поголем, сепак, и ова беше доволно на индексот ИБМ, Македонија да се најде прва според новоотворени работни места во една година, а на ранг листата на Светската банка го задржавме високото 23-то место во светот во делот на услови и клима за правење бизнис. Сето ова дава надеж дека и во 2013-та ќе има напредок во привлекувањето инвеститори и отворањето нови работни места, кои се мој стратешки фокус од првиот ден на мандатот.

Не само што го задржавме статусот на земја со најниски даноци, и најниски трошоци за правење бизнис, туку Владата покажа слух и во елиминирањето на доцнењата по поврат на ДДВ и плаќање на доспеаните обврски кога во септември правејќи корекции во монетарната политика излезе во пресрет на барањето на стопанството, и веќе речиси 70 отсто од ветеното го реализиравме, а до крајот на февруари, како што ветивме ќе биде целосната реализација на ветеното.
Со предвременото раздолжување во 2007-та и 2008-та, Македонија стана една од најниско задолжените земји во Европа. Денес, по 4 и пол години на светска криза и европска должничка криза, Македонија сеуште е една од најниско задолжените земји, поточно 4-та најниско задолжена земја во Европа, што е потврдено и од Светската банка и ММФ. Ние ќе продолжиме домаќински и одговорно да се однесуваме кон ова прашање и во иднина.

Но, во 2012-та не заборавивме и на граѓаните особено на оние од најранливите категории. Децата без родители добија закон со кој во иднина на секое дете од дом за деца без родителска грижа државата ќе му обезбеди вработување. Примателите на социјална помош и пензионерите добија покачување кое ќе започне за два месеци од сега. Годинава стартуваше и додадоток за нега од трето лице на лицата со највисок степен на инвалидитет како и слепите лица. Се зголеми и надоместокот за енергетска сиромаштија, а пораснаа и средствата во буџетот за земјоделците, кои и во 2013-та повторно ќе пораснат на рекордни 135 милиони евра. Пензионерите со пензија помала од просечната, според ветувањето во програмата добија можност за болничко лекување без партиципација, а од први јануари 2013-та стартува реализацијата на ветувањето со кое на секој граѓанин за кој лекарска комисија ќе утврди дека мора да се лекува во странство, трошоците речиси во целост ќе ги покрива државата, односно пациентот нема да плати повеќе од 200 евра. Младите кои сакаат да студираат во странство, и кои ќе се запишат на највисоко рангираните 100 универзитети во светот, односно 200 во техничките науки, од оваа 2012-та година добиваат целосна стипендија, а продлжуваме и со овие и со другите редовни стипендии.

Во здравството, покрај набавките на нова опрема, намалувањето на цените на лековите и реконструкциите на болниците, се осврнавме и на барем малку поправично плаќање на лекарите, согласно учинокот, со цел да привлечиме поголемо внимание на лекарите во јавното здравство кон пациентите. Сега кога платата на лекарите барем во мал дел ќе зависи од пациентите, и кога оние кои совесно, професионално и одговорно работат ќе добијат и парична награда, а оние кои потфрлиле ќе добијат мотивација да бидат подобри, очекуваме односот кон пациентот во болниците и клиниките да стане поблизок на односот во примарното здравство. Како што ветивме од јануари 2013-та стапува на сила и мерката со која секој месец 100-те најуспешни лекари во болниците и клиниките ќе земаат дупла плата. Според очекувањата, кај дел од лекарите овие мерки наидоа на негодување и штрајк, од кој ќе се излезе со спогодба која не ја дерогира смислата на оваа најзначајна реформа во здравството. Промени од ваков тип следната 2013-та година ќе има и во други државни сектори.

Во 2012-та започна и градбата на последното парче од автопатот Александар Македонски, помеѓу Демир Капија и Смоквица, во вредност од над 200 милиони евра. Се изградија огромен број локални и повеќе регионални патишта. Работиме следната година да се обезбеди финансиска конструкција за изградба на други автопати и особено сме фокусирани на автопатот од Скопје кон Штип и од Скопје кон Охрид и албанската граница. Продолжуваме со градба во 2013-та и на многу нови локални и регионални патишта во Македонија, а ги направивме и најголем дел од подготовките да следната пролет започне градбата на гасоводот и на железницата кон Бугарија.

На крајот на годината голема непријатност и тежок ден Македонија имаше и пред неколку дена кога се спречи обид за насилно завземање на Парламентот и погазување на волјата на гласачите од последните парламентарни избори пред година и половина. За среќа иако со последици за угледот на државата, Македонија не дозволи рушење на долго градената демократија и легитимно избраната власт на слободни и фер избори, ниту пак блокирање на земјата и штети врз граѓаните со неизгласување на буџетот. Носителите на овој недемократски чин имаат шанса да повратат дел од загубениот углед на земјата ако набрзо се вратат во Парламентот и учествуваат на следните локални избори, кои мора и ќе бидат како и претходните фер, слободни и демократски.

Во 2013-та ние во Владата ќе продолжиме со силното темпо на работа кое стана карактеристика за нашиот мандат и нов репер за следните генерации политичари. Темпо кое треба да го подобрува животот на граѓаните, да создава услови за отворање на нови работни места, да ја европеизира Македонија во најдобрата смисла на зборот, да го зацврстува соживотот меѓу сите нас, Македонците, Албанците, Турците, Ромите, Србите, Бошњаците, Власите и останатите, меѓу христијаните и муслиманите, меѓу оние кои различно размислуваме, но имаме иста цел - подобар живот и попросперитетна Македонија. Нашата цел за членство во ЕУ и НАТО останува како наш предизвик, исто како и борбата за зачувување на нашето национално достоинство и идентитет.

Изразувајќи Ви благодарност за Вашата доверба, Ви ја честитам новата 2013-та година, со желби за добро здравје, повеќе љубов и разбирање, спокојство, мир, просперитет и личен успех на секој од Вас и вашите семејства.

Нека е среќна и бериќетна Новата 2013-та година!


 

Почитувани граѓани,

Денес Македонија имаше тежок, но и важен ден. Денес бевме сведоци на првиот неуспешен насилен обид за рушење на демократските институции и легитимно избраната власт на слободни и фер избори пред само година и половина.

Приказната за буџетот беше само параван на Бранко Црвенковски кој ја започна неговата последна лична битка за преживување во политиката. Откако претходно не ја доби довербата на мнозинството граѓани и претрпе изборен пораз, откако граѓаните на слободни избори не му дозволија повторно да се врати на власт по легален пат, тој се определи за насилство, ставање во ризик на државата, на неговите приврзаници од неговата партија и демократските институции.

Најпрвин неговата пратеничка група откако во претходните неколку дена најмалку 10 пати го прекрши деловникот во Парламентот, денес физички и со употреба на сила се обиде да го делегитимира Парламентот, и откога тоа не успеа се направи обид за влез во парламентот со употреба на насилство.

Сепак, спротивставени на агресијата на овој транзиционен манипулант, не само што беа подготвени да застанат  илјадници граѓани, застанаа и професионално се однесуваа државните безбедносни сили, кои коректно, професионално, одговорно и успешно ја завршија својата работа, и овозможија Парламентот да продолжи со работа, согласно Уставот и законите.

Донесувањето на буџетот, и донесувањето на законите со кои се овозможи од март 2013та да дојде до зголемување на пензиите и на социјалната поддршка, зголемени средства за субвенции, средства за инфраструктурни проекти, стипендии, здравство, образование, тоа е исходот од денешниот неуспешен обид за насилен упад во парламентот и рушење на волјата на мнозинството граѓани.

Им честитам на припадниците на безбедносните сили, на пратениците во Собранието на чело со претседателот на собранието кои во изминатите денови беа изложени на невидена тортура, закани, стресови и насилство. Но, најголеми честитки и благодарност заслужуваат илјадниците граѓани кои цврсто застанаа во народен фронт за Македонија, за демократска и слободна држава, за напредок и за реформи и развој.

Денес се случи и една непријатност со новинарите кои беа во салата на Парламентот, за која, иако не е во моја надлежност,  сакам да изразам искрено жалење.

Денеска Бранко Црвенковски сакаше со околу 3 илјади свои приврзаници на сила да освои власт.

На Бранко Црвенковски денес му се спротивстави народ. Поделени во две групи, имаше најмалку три пати повеќе граѓани кои излегоа да му се спротивстават.

На Бранко му се случи народ!!! Така е тоа кога во демократска држава некој ќе се обиде да освои власт со насилство и без поддршка на граѓаните, на слободни и демократски избори.

Почитувани граѓани,

Само во држави каде мафијата е посилна од власта, може и покрај поддршката на народот, да се случи политички преврат. Македонија не е таква држава. Македонија е слободна и  демократска држава, со власт избрана на слободни и демократски избори, со институции кои функционираат и со поддршка на мнозинството граѓани.

На крајот ќе кажам уште две значајни работи.

1.Помислете барем за момент длабоко во себе кому му одговара ова што денеска го прави Бранко Црвенковски. Не треба јас да Ви кажам, знам дека Ви е целосно јасно.

2.Македонија е економски стабилна земја. Таа беше и ќе биде една од најниско задолжените земји, и во моментов девизните резерви се на највисоко ниво во историјата на земјата. Приказната дека земјата се презадолжува и дека одиме кон грчко сценарио е дел од манипулациите на овој вешт во манипулирањето со луѓе транзиционен политичар. Но, едно е јасно, врвот на СДСМ оди по грчко сценарио. Македонија останува и понатаму како земја која е една од поуспешните во справувањето со негативните ефекти од европската должничка криза. Ова не се само мои констатации, туку и констатации на меѓународните финансиски институции, како Светската банка и ММФ. Ако тие не мислат така, ниту ќе говорат така, ниту пак ќе и даваат поддршка на земјата преку екстра поволни финансиски аранжмани. Ниту пак Европската комисија би дала така позитивен извештај ако нема дебел основ за тоа.

Ние знаеме што правиме и немаме намера никому да наштетиме. Нашите економски политики ќе останат насочени кон создавање услови за отворање на нови работни места.
Ќе продолжам да работам на она за кое сум дал збор пред Вас. Јас не сум човек кој лесно дава збор, но кога ќе го дадам стојам зад него и се борам до последен атом да го исполнам.

Со обзир дека БЦ најави продолжување со неговото погубно сценарио, сакам да потенцирам, дека подготвени сме за сите можни сценарија со цел заштита на интересите на граѓаните, и заштита на уставот и законите. Политичарите од ерата на Гадафи, како Бранко Црвенковски на пример, ќе го доживеат својот политички крај. Ќе заминат во историјата.

Сум издржувал многу, сум поминал се и сешто во мојот живот. Впрочем се сеќавате, Панорама не беше така далеку, а исто така и притисоците за промена на името не се случуваа одамна. Но и во двата случаја опстојав заради една работа: Народот беше со мене!!!

И јас за таа поддршка сум  искрено благодарен и никогаш нема да изневерам. Вашата доверба е и моја и наша обврска, и нема да Ве разочараме.

Ви благодарам.
 

Почитувани пратеници во Собранието на РМ и претставници на Владата на Р.М,
Почитуван Министер за надворешни работи на Р. Турција, г-дине Давутоглу,
Почитуван Амбасадор на Р.Турција во Македонија, г-дине Сокменсуер,
Почитуван Претседател на МАТУСИТЕБ, г-дине Ибрахим,
Почитуван претставник на Турската интернационална агенција за соработка и развој, г-дине Маскан,
Почитувани припадници на турската заедница во Република Македонија,
Уважени гости,


Имам посебно задоволство што еве веќе 6-та година по ред, имам можност и чест да се обратам на овој собир посветен на празникот на турската заедница во Република Македонија, 21 Декември - Денот на наставата на турскиот јазик.

Одбележувањето на ваквите празници во современите мултиетнички општества е исклучително важно и значајно. Преку нив ја негуваме толеранцијата, го валоризираме меѓусебното почитување, учиме еден за друг и живееме еден со друг. Тие се симбол на почитување, доверба и заедништво.

Ваквите празнувања се одличен одговор на се позачестената културна диверзификација, која стана политички предизвик од светски размери како резултат на комплексен збир на аспекти. Една од главните причини за појава на културната диверзификација во различни општества беше феноменот на глобализација. Овој феномен во себе опфати голем број на нови општествени движења засновани врз различна етничка, јазична или религиска припадност, кои се во постојана потрага по целосна и подеднаква вклученост во општеството.

Прилагодувањето на сè поголемиот културен диверзитет и постигнувањето на рамнотежа помеѓу различностите во општеството, од секогаш било предизвик за секоја земја, па и за Република Македонија.

Сепак, Владата на Република Македонија со голема посветеност и енергија во изминатите години работеше во насока на остварување на сите заложби за создавање на развиена држава во која ќе се обезбедат услови за негување на интересите, потребите и културните особености на сите етнички заедници кои живеат во нашата држава.

Една од тие заложби беше исполнета во 2007-та година, со воведувањето на повеќе нови празници на заедниците во Република Македонија, меѓу кои и 21 Декември како датум со кој се идентификува турската заедница во нашата земја. Од тогаш, па до денес, овој ден го одбележуваме заеднички како симбол на турската заедница, но и симбол за взаемното уважување, почит и разбирање.

Секако, соработката и почитувањето не почнува, ниту пак запира на големите празници. Таквиот однос трае постојано и на сите полиња од наш заеднички интерес и токму тука е најголемата придобивка.

Доказ за тоа е и денешниот ден.

Токму денес, кога во Македонија го одбележуваме 21 Декември - Денот на наставата на турскиот јазик, во Истанбул македонскиот и турскиот министер за култура го потпишаа договорот со кој Република Македонија го отстапува Куршумли Ан на Република Турција, а за возврат Турција отстапува друг објект заштитен споменик на културата на главен плоштад на Истанбул. Со тоа, двете земји добиваат нови простории за нови културни центри.

Покрај овој договор за културни центри во Македонија и Турција, пред извесно време потпишавме и договор за меѓувладина соработка во областа на културата.  

Кога сме кај културата, вреди да се спомне дека проектот за изградба на куќата на родителите на Кемал Ататурк во селото Коџаџик е во финална фаза, куќата е веќе изградена и во следните неколку месеци само внатрешно и ентериерно ќе се уредува. Од другите поголеми проекти во културата кои се од значење за турската заедница во Македонија, би напоменал дека во рамките на проектот “130 тома македонска книжевност“ беа преведени 100 автори од турска националност, а во делот на книжевноста изминатиот месец се промовираше и новата Антологија на турска поезија во Македонија.

Секако, покрај во полето на културата, македонско-турските односи се развиваат и во другите полиња, од кои меѓу најекспонираните е и образованието.

Па така, покрај бројни проекти за одвивањето на настава на турски јазик во повеќе основни и средни училишта низ државата, како и изучување на јазикот на турската заедница во високото образование, од оваа година на државниот универзитет “Св. Кирил и Методиј“ во Скопје се отвори и нова студентска програма за изучување на старотурски јазик. Кога сме кај високото образование, би напоменал и дека универзитетите од двете земји имаат одлична соработка, а доказ е фактот што во моментов во Македонија има приближно 1000 студенти од Турција, а воедно и голем број македонски државјани студираат на некој од турските универзитети.

На полето на меѓудржавна соработка во областа на образованието би сакал да истакнам дека во изминатиот период потпишавме Протокол за соработка помеѓу македонската и турската влада во областа на образованието, а наскоро ќе потпишеме и договор за нострификација на дипломите од двете земји.

Покрај овие сегменти, бележиме унапредување и во односите во економијата, инвестициите, здравството и во многу други полиња од значење на нашите граѓани и на нашите две земји, што севкупно говори за продлабочување и унапредување на македонско-турските односи.  

Драги пријатели,

Владата на Република Македонија и во иднина ќе работи на унапредување на ваквите меѓудржавни односи, како и на зачувување и негување на карактеристиките и идентитетските посебности, како на турската заедница, така и на сите останати заедници во Република Македонија.   
На крајот, со особена почит и уважување, сакам на сите да Ви го честитам големиот празник 21 Декември – Денот на наставата на турски јазик, да Ве поздравам и да Ви посакам многу здравје, среќа и успех во новата 2013 година !
 

Ви благодарам





 

Ваше блаженство, Почитуван Архиепископ Охридски и Македонски г.г. Стефан, поглавар на Македонската Православна Црква - Охридска Архиепископија,
Почитувани великодостојници,
Почитуван Претседател на Парламентот на Р.М, г-дине Вељаноски,
Почитувани членови на Владата и Собранието на Р.М,
Почитувани претставници на академската заедница,
Почитувани претставници на бизнис-заедницата,
Почитувани гости,
Дами и господа,


Црквата од секогаш била душата на нашиот народ, наше древно светилиште и духовна мајка на нашите предци.

Уште од прадеда па до денес, таа била чувар на духовните обичаи, на разните адети и добри традиции. Таа од секогаш имала значајна улога во историјата на Македонија како еден од основните стожерите на опстојувањето на македонскиот народ. Нашите предци пак, сите свои духовни, интелектуални и материјални капацитети ги вложувале во нејзините темели и изградбата на црковните храмови.

Исполнувајќи не со љубов и вера, нашата Црква продолжува да биде наш вечен сопатник, закрилник и духовен водач. Токму во нејзините храмови ги споделуваме сите овоземни радости и убавини, ги совладуваме сите таги и неправди, тука се крштеваме, ....тука се венчаваме, .....тука си спомнуваме за нашите предци и се молиме за нашите потомци, .......тука бараме прошка и утеха, .....тука е и последна станица од нашето овоземно патување. Нашата верба и нашата црква, е нашата духовна вертикала која не насочува кон небото и кон нашиот Бог.

Треба да си ја чуваме,....Треба да си ја негуваме!

Почитувани сограѓани,

Денес, во предвечерието на големиот празник “Св. Климент Охридски“, како христијани и како верници, собрани сме со убава мисла и со благородна идеа – Да ја помогнеме изградбата на црквата „Светите цар Константин и Елена“, која постоела до пред 40 години во Скопје.

Овој храм е посветен на едни од најзначајните ликови во историјата на христијанството, царот Константин и неговата мајка Елена. Царот Константин бил првиот римски император кој застанал во борбата против прогонувањето на христијаните и кој во христијанството гледал како на најважна поткрепа за своето царство. Токму во негово време и во време на неговата мајка Елена, бил донесен и познатиот “Милански едикт“ кој им дозволил на христијаните и на сите други да ја исповедаат онаа религија која што ја сакаат, а воедно во тоа време биле изградени и мноштво цркви.

Денес, поучени од примерот на овие големи верници, но и мотивирани од фактот што оваа црква има своја улога и значење во меморијата на старите жители на Скопје, се собравме да помогнеме за нејзиното повторно издигнување.

Нашиот народ од секогаш сакал да работи, да создава и да остава за следните поколенија. Притоа, градејќи ги ваквите верски објекти, ние учествуваме во сопствената изградба, се градиме себеси и како поединци, но и како жив народен организам. Се градиме како здрави личности, со правилно вреднување и расудување, силни и слободни да се соочиме со сите предизвици на секојдневието.

Во таа насока, Македонска Православна Црква – Охридска Архиепископија, е нашата духовна мајка, која будно се грижи за правилно артикулирање на народната побожност, на човечката пристојност и јавниот морал на денешните и идните генерации. Нејзиното значење е посебно важно во време во кое “навидум модерното“, гази по традиционалното и промовира поинакви вредности за сметка на семејните и христијанските вредности. Време во кое нашиот народ се соочува со бројни предизвици, меѓу кои можеби најголемата е демографијата и рецесијата на нацијата.

Токму затоа, да бидеме сплотени и да бидеме блиску до нашето духовно огниште. Најмалку што можеме... и пред себе и пред бога, е да ги чуваме, да ги градиме и да ги негуваме црковните храмови. Да покажеме солидарност со Македонската православна црква затоа што солидарноста како една од најзначајните христијански вредности, претставува алка која не поврзува заедно, причина поради која сме одговорни едни за други и предуслов за изградба и развој на праведно и одговорно општество.

Од овие причини, силно ја поздравувам и застанувам зад оваа иницијатива за изградба на православниот храм „Свети Константин и Елена“!

Се надевам дека истата ќе наиде на огромна поддршка од страна на сите верници, поединци и организации кои ќе помогнат за изградба на црквата.

Само нашата сплотеност околу вербата и благословот да го сочуваме и продолжиме учењето Христово, ќе не направи многу посилни да истраеме на божјиот пат, патот на љубовта, приземноста и меѓусебното разбирање.

На тој пат, да продолжиме заеднички!


Ви благодарам






 

Почитуван Претседавач,­­­­

Екселенции,

Почитувани пратеници,

Почестен сум што сум поканет да се обратам на Годишната сесија на Парламентарното собрание на НАТО. Би сакал да ја изразам и мојата голема почит кон нашите извонредни домаќини во Чешката Република.

Задоволството што сум овде е дотолку поголемо што знам дека говорам пред орган на НАТО кој е осведочен приврзаник на политиката на проширувањето на Алијансата и кој во континуитет испраќа силни пораки за поддршка на зачленувањето на Република Македонија во НАТО. Тоа се случи и пред последниот самит на НАТО во Чикаго. 

Дозволете ми, почитувани пратеници, за момент да се навратам на вашата пролетна сесија во Мадеира во 2007-та година, кога за прв пат се обратив пред ова Собрание.

Во тоа време, неполна година пред одржувањето на Самитот на НАТО во Букурешт, јас со гордост ве информирав за штотуку успешно завршената реализација на осмиот и започнатото планирање на деветтиот циклус на Акциониот план за членство на Република Македонија во НАТО.

Тогаш, со голема доза на ентузијазам и уверување, реков дека тоа е последната Национална програма пред зачленувањето на Република Македонија во Алијансата. Мојот тогашен ентузијазам не извираше само од големата желба и огромната поддршка на македонскиот народ за приклучување кон НАТО, туку уште повеќе, тој доаѓаше од уверувањето дека до Самитот во Букурешт земјата ќе ги исполни потребните критериуми за членство и заслужено ќе стане членка на Алијансата. Да - признанието за исполнетите критериуми дојде, но поканата за членство беше условена.

Верувавме и дека Самитот во Чикаго е одлична можност за тоа, иако како што знаете, за зачленувањето на Република Македонија не е потребен Самит.

Имавме и силни аргументи во пресудата на Меѓународниот суд на правдата. Во тој контекст, апелиравме до земјите-членки на НАТО да ги преиспитаат своите позиции и да се заложат за постигнување консензус за ефектуирање на заслужената покана за членство на мојата земја што е можно побргу.

Сепак, и покрај фактот што значителен број на наши пријатели во НАТО имаат разбирање за нашите аргументи, Република Македонија денес се уште чука на “отворената“ врата на Алијансата.

Почитувани пратеници,

Политиката на проширувањето на НАТО, меѓу другото, имаше цел да изгради кредибилни и компатибилни партнери на НАТО и идни одговорни членки. Исправноста на оваа политика одамна се рефлектира во Република Македонија.

Таа се потврдува не само со постојаното одавање признанија од страна на Алијансата за постигнатите стандарди, туку и со нашите непоколебливи заложби за постојано унапредување на реформите. Реформи кои во континуитет ги спроведуваме не само заради зачленувањето во НАТО и Европската Унија, туку затоа што тие се во интерес на граѓаните на Република Македонија. Оние граѓани, кои веќе 20 години, во исклучително висок процент од 80 до 90%, го посакуваат и поддржуваат зачленувањето на земјата во НАТО.

Таа се потврдува и со препознатливата посветеност на Република Македонија во придонесот кон светскиот мир и безбедност, која секогаш високо се вреднува од страна на сојузниците. Често од нашите партнери можеме да слушнеме дека Република Македонија е de facto членка на НАТО, особено со придонесот во мисиите и операциите на Алијансата. 

Се разбира, иако за нас е големо признание, тоа не може да ни биде утеха, а уште помалку замена за одамна заслуженото место на масата на Северно-атлантскиот совет во Брисел.

Говорејќи за нашиот придонес кон светскиот мир и безбедност, сакам да ве информирам дека продолжуваме со учеството на нашите сили во Авганистан се додека е тоа потребно. Наши војници се дел и од регионалниот тим за обука и менторство на авганистанските безбедносни сили, што претставува регионална контрибуција на членките на Јадранската повелба во воено-полициската школа во Кабул. Подготвени сме, согласно потребите на Алијансата и нашите можности, да партиципираме и во новата Мисија во Авганистан предводена од НАТО по 2014, за советување, обука и поддршка на авганистанските власти.

 На планот на националните реформи, продолжуваме со унапредувањето на стандардите во повеќе области. Го усовршуваме изборното законодавство, висок приоритет во агендата на Владата има и натамошната имплементација на Охридскиот договор, со што се јакне мултиетничкиот карактер на македонското општество и капацитетите на институциите. Со реформите во јавната администрација настојуваме да создадеме професионална и одговорна администрација, способна да пружи високо квалитетни услуги на граѓаните и на бизнис- заедницата. Јакнењето на независноста и ефикасноста на судството, како и справувањето со сите облици на корупција и организиран криминал се наши високи  приоритети и области во кои се преземаат потребните пакет-мерки. Во услови на глобална економска криза, имаме цел да ја подобриме и економијата, со привлекување странски и домашни инвестиции, со цел да постигнеме зголемување на економскиот раст и да создадеме солидни услови за отворање нови работни места.

Со еден збор, настојуваме во секој поглед да ги унапредиме состојбите во нашето општество, а со тоа да продолжиме да делуваме и како одговорен член на меѓународната заедница.

Сепак, почитувани пратеници, верувам ќе се сложите со мене дека подготвителниот процес за зачленувањето на Република Македонија во НАТО трае веќе премногу долго.

Никој повеќе од нас не сака да се отстрани последната пречка што ни стои на патот за реализација на нашите европски и евроатлански цели. Дури и највисокиот меѓународен суд во својата пресуда потврди дека Република Македонија пристапува и се однесува со добра волја во разговорите за надминување на пречката за нашето евроатланско интегрирање.

Со исто толку добри намери и во насока на унапредување на добрососедските односи, иницираме конкретни активности, предлагаме одржување средби на различни нивоа, како и реализација на бројни билатерални проекти со нашиот сосед.

Ова го правиме затоа што сметаме дека развојот на односите со нашите соседи и  унапредувањето на регионалната соработка се придобивка за целиот регион, кој сакаме што поскоро да го видиме целосно интегриран во НАТО и во Европската Унија.

Се разбира, тоа е придобивка и за НАТО и за Европската Унија, имајќи предвид дека двата процеси се меѓусебно поврзани и комплементарни. Напредокот во едниот процес, воедно значи позитивен исчекор и во другиот, што сметаме дека е природен тек, како за земјата, така и за двете организации.

Како пример, воспоставувањето на Пристапниот дијалог на високо ниво со Европската Комисија, несомнено беше катализатор за унапредување на реформските процеси во земјата и придонесе за значителен напредок во голем број од клучните области. Европската Комисија го констатираше тоа во нејзиниот овогодишен Извештај за напредокот на Република Македонија. И оваа година, веќе четврти последователен пат, Комисијата препорача отворање на пристапните преговори со Македонија за членство во Европската Унија.

Се надеваме дека наредниот месец, Советот на Европската Унија ќе ја земе предвид препораката на Комисијата и ќе го одреди датумот за почеток на пристапните преговори со мојата земја.

За жал во рамките на НАТО, и покрај горенаведениот напредок, статусот на Република Македонија е непроменет веќе неколку години. Убеден сум дека никој не очекуваше дека тоа ќе биде така во времето кога се носеше одлуката во Букурешт. Очигледно е дека е повеќе од потребно итно надминување на оваа  status quo состојба.

Одредено охрабрување за нас и јасна потврда за важноста што Алијансата ја придава на проширувањето и политиката на отворени врати, е фактот што на последниот Самит на НАТО во Чикаго беше испратена порака дека тој беше последен Самит без проширување.

Сепак, имајќи ги предвид специфичностите на нашиот случај, а особено фактот дека за ефектуирање на поканата за членство на мојата земја не е потребен Самит, сметам дека во периодот непосредно пред нас, Алијансата може и треба да донесе храбра и визионерска одлука, како што тоа многупати досега го правела.

Одлука со која Република Македонија конечно ќе го добие одамна заслуженото членство во НАТО.  

Се надевам дека ова Собрание, кое и досега беше вокален поддржувач на нашата интеграција во Алијансата, ќе ја прифати валидноста на изнесените аргументи, и ќе направи се што е во неговата моќ за што побрза реализација на оваа, убеден сум, заедничка цел.

 

Ви благодарам на вниманието.

Обраќање по повод добивањето на Извештајот на Европската комисија за напредокот
на Република Македонија во 2012


Владата на Република Македонија го поздравува овогодинешниот извештај на Европската комисија,и истиот го цени за коректен и реален и прецизно го отсликува напредокот на Република Македонија во процесот на нашата интеграција во Европската Унија.

По четврти пат по ред, Комисијата смета дека целосно ги исполнуваме условите за започнување на пристапните преговори и по четврти пат му препорачува на Советот да донесе одлука за почеток на преговорите со Република Македонија.  

Работевме напорно од првиот ден по објавувањето на извештајот минатата година, како што работевме посветено и пред тоа и како што ќе продолжиме да работиме од утре натаму, во партнерски однос со Европската комисија и Делегацијата на Европската Унија.

Како и минатите години, детално ќе го изанализираме Извештајот, ќе ги детектираме нашите слабости и ќе развиеме акционен план како истите да ги отстраниме и да продолжиме натаму да го усогласуваме нашето законодавство со она на Европската Унија и да го јакнеме капацитетот и способноста на нашите институции за имплементација на тоа законодавство.

Нашата цел никогаш и никој не треба да ја става под знак прашање, таа е една и единствена, сакаме почеток на пристапните преговори и сакаме час поскоро да станеме и членки на Европската Унија. Во исто време го охрабруваме Советот на Европската унија, односно сите нејзини членки, да не подржат во тие напори, исто како што сите овие години не подржува Европската комисија.

Институциите во изминатиот период акумулираа доволно знаење и искуство, кое ми дава за право, со целосна одговорност, да кажам и потврдам дека сме спремни да ги започнеме преговорите во секој момент. За да не бидам сфатен погрешно, ние сме целосно свесни кои се предизвиците пред нас, од денеска до декември, кога Советот ќе одлучува по оваа препорака на Европската комисија, но и од декември натаму.

Пристапниот дијалог на високо ниво, идејата која ја лансиравме заедно со претседателот на Европската комисија, г-динот Баросо, а ја реализиравме со безрезервни вложувања и посветеност заедно со комесарот Фуле, беше новиот извор на толку потребната енергија за реализација на нашите приоритети. Овој дијалог обезбеди форма на наша директна и лична комуникација и платформа која овозможи да се концентрираме на приоритетните прашања во моментов, со чија реализација, се согласивме, дека Македонија ќе постигне мултиплициран ефект. Јавно се заблагодарувам за поддршката од членовите на мојата Влада во овој процес и лично на комесарот Фуле за неговиот безрезервен ангажман, на ангажманот на г-динот Санино и на целиот тим на Генералниот директорат за проширување. Во историјата на нашите односи никогаш еден Комесар и Генерален директор на Европската комисија не ја посетувале толку често Македонија, што говори за еден активен и ангажиран однос на нашите партнери и разбирање на нашите потреби.

Ги поздравуваме оценките од Извештајот дека Македонија и понатаму напредува во исполнувањето на политичките критериуми. Преку парламентарен дијалог, стабилна владина коалиција и имплементација на Охридскиот договор како основа на добри меѓуетнички односи, постигнавме напредок во сите области од политичките критериуми, а особено оние кои беа во фокусот на Пристапниот дијалог на високо ниво. Само да ги споменам, реформите во судството и подобрување на неговата ефикасност и независност, реформите во јавната администрација, слободата на изразување и воспоставување на фер и коректни односи во медиумскиот простор, изборното законодавство, борбата против корупцијата и конфликтот на интереси, процесот на децентрализација и т.н. Собранието е во постапка за усвојување на неколку важни законски акти, за кои сум убеден дека успешно ќе се финализира.  

Кај оценките за економските критериуми, со задоволство констатираме дека Европската комисија ги препознава нашите огромни напори да напредуваме во насока на целосно функционална пазарна економија. Имаме добра стартна основа за наредната година да постигнеме и подобри резултати.

Во делот на прифаќањето на европското законодавство, Македонија континуирано напредува и систематски ги прифаќа многубројните европски регулативи и директиви, а воедно работи на подобрување на капацитетите за нивна доследна имплементација. Отсуството на одлука за преминување во втората фаза, не не спречува да работиме на целосна имплементација на Спогодбата за стабилизација и асоцијација. Така и ќе продолжиме.

Би сакал да нагласам дека регионалната соработка останува и натаму во центарот на нашата надворешна политика, свесни дека во основата на ваквиот пристап, се кријат решенијата на сите несогласувања и недоразбирања, кои за жал, се уште се реалност на нашите простори. Македонија секогаш беше и ќе биде активен чинител на сите регионални иницијативи.

Во овој контекст, би ги истакнал нашите заложби и спремност за одржување и натамошно развивање на добрососедските односи со сите наши соседи.

Продолжуваме со силна посветеност на реформите, со проекти, мерки и чекори кои треба да го подобрат квалитетот на живот на граѓаните во овие тешки услови на голема светска криза, и со тоа да и помогнат на Македонија за поуспешно соочување со кризата.  

Македонија е цврсто определена да продолжи да гради функционална држава со мултиетнички карактер, силна и конкурентна економија и највисока можна соработка со сите наши соседи и поширокиот регион. Убедени сме дека за секој проблем, постои и решение. Потребна е желба да се најде решението и потребно е да се пронајдат патиштата до тоа решение. Со доделувањето на датум за пристапни преговори, Советот на Европската Унија и земјите членки, ќе отворат едно ново поглавје за нашата земја, но и за регионот, чин кој ние ќе знаеме да го цениме и вреднуваме, и на него да одговориме како и досега, со напорна работа.

Овој успех, денес, е успех на сите граѓани на Македонија, без разлика на нивната етничка, верска, партиска или било каква друга припадност. Денес Македонија доби потврда на тоа што го вложи и сработи во целиот овој изминат период, низ сите дискусии, политички дебати, донесени закони, за цела посветеност и енергија. Ние сме горди на овој успех.  



 

Почитувани бизнисмени, стопанственици, сопственици на акции и удели во компаниите во Македонија, менаџери на компании,

Почитувани раководства на стопанските комори,

Почитувани членови на Владата, професори, аналитичари, новинари,

Дами и господа,

Денес, по покана на стопанските комори, тука сум заедно со Вас, сопственици, директори, менаџери на над 700 компании во Република Македонија, како домашни така и странски, како поголеми, така и средни и мали компании, постари и понови, повеќе и помалку етаблирани, извозни и увозни, трговски, индустриски-проиводни, финасиски, банкарски, компјутерски, земјоделски, градезни, туристички, услужни, и од сите сектори на економијата.Тука се присутни преставници на најголемите 250 компании во Македонија според извозот и според профитот. Присутни се значаен број на преставници на средни и мали претпријатија. Денес сум пред Вас со задоволство да споделам некои размислувања, видувања, анализи и информации за состојбите во економијата и перспективите за 2013-та година.

Почитувани присутни,

Денес меѓу нас има многумина кои по многу работи се слични, како и многумина кои по многу работи се различни. Независно дали е тоа идеолошки, политички, партиски, етнички, верски, полово, социолошки, или пак од различни или исти сектори, или различен степен на развој, помлади или постари, побогати или посиромашни, повеќе или помалку успешни, оптимисти или  песимисти.

Можеме да најдаме и многу други сличности и разлики, но постојат три заеднички работи кои Ве поврзуваат:

1.сите живееме во оваа земја и тука ни живееат сите или повеќето од нашите блиски, семејствата и пријателите,

2.сите присутни од Вас се влезени во бизнис, како сопственици и/или менаџери, превземајќи го ризикот и одговорноста кој бизнисот го носи и сите се борите да успеете и

3.Сите имаме заеднички проблем и сите сме загрижени: економската криза која произлезе од европската должничка криза, која пак дојде кратко по завршувањето на светската економска криза на сите ни е во моментот сериозен проблем

Токму затоа сме денес сите на куп и сосема е јасно дека тоа е главниот мотив  што раководствата на стопанските комори, со кои патем речено досега имаме одлична соработка, го организираа овој настан. И тоа е темата на денешното мое излагање.

Почитувни присутни,

Во 2006-тата на Парламентарните избори за прв пат јас како кандидат за премиер ја добив довербата од мнозинството граѓани, одкако претходно заедно со мојата партија ја преставивме нашата програма како пред сите граѓани така и пред стопанските комори. Така пред точно 6 години, заедно со коалиционите партнери започнавме спроведување на програмата на Владата. Подоцна во 2008-та и 2011-тата мнозинството граѓани ја потврди довербата на нашата програма и економските политики. Овие нови политики внесоа многу промени во економијата, решија многу проблеми, дадоа многу подобри услови за бизнисот.

Се разбира има уште многу работи кои треба да се подобрат и проблеми кои треба да се решат, а предизвиците на оваа должничка рецесија дополнително ги потенцираат дел од преостанатите слабости кои постојат и на кои  ќе останеме фокусирани  и посветени во периодот пред нас.

Поважни промени и постигнувања кои им помагаат на компаниите

Ќе потсетам дека во правец на помагање на компаниите воведувајки рамен данок од 10 осто данок на добивка и персонален данок на доход, воведовме и најниски даноци во земјата, споредено со било која држава во Европа.

Дополнително го намаливме и ДДВ-то од 18 на 5 осто за лековите и медицинските помагала, земјоделската механизација, семенски и саден матерјал, ѓубрива и репроматеријали и средства за заштита на растенијата и на водата за наводнување, изградбата на станови, комуналните услуги, компјутери и софтвер, јавниот превоз, колектори за сончева енергија, сурово масло и туристички услуги.

Следуваше и ослободување од плаќање данок на добивка за малите и микро претпријатија со годишен приход до 3 милиони денари, како и можност за избор на модел за одданочување за оние кои имаат од 3 до 6 милиони денари приход.

Спроведовме и реформи во УЈП и даночната политика, кои ги поедноставуваат и олеснуваат поцедурите за плаќање данок. Секоја година вршиме намалување на царините, со цел да им помогнеме на домашните компании во увоз на суровини и репроматеријали кои не се произведуваат во Македонија, како и усогласување со договорот со ЕУ. Се воведе и едношалтерскиот систем ЕКСИМ во царината за добивање дозволи, кој систем доби бројни меѓународни награди, а надлежните тела на ООН го препорачаа како модел за земјите во регионот.

Во правец на подршка обезбедивме и 250 милиони евра за подобрување на ликвидноста и за инвестиции на македонските мали и средни претпријатија.

Во оваа прилика дозволете да Ве информирам дека од новата кредитна линија од 100 милиони евра, која стана ефективна во јуни годинава, 22 милиони евра се веќе одобрени средства Очекуваме деновиве парите да бидат исплатени од ЕИБ, и да легнат на сметките на 107 претпријатија во РМ. Потсетувам дека овие кредити се со субвенционирана камата до 5.5 осто, какви што не нуди никој друг во Македонија, и токму затоа сите фирми во Македонија влечат кредити речиси исклучиво од оваа кредитна линија кој ја обезбеди Владата.

Во соработка со стопанските комори и директно со фирмите спроведовме, а делумно сеуште спроведуваме четири фази на проектот регулаторна гилотиња со кој проект сменивме стотина законски прописи и околу 600 подзаконски акти со цел намалување на административните бариери во водење бизнис, унапредување на казнената политика и намалување на казните, каде во просек се намалија глобите за 50 осто, а некаде се воведе мерка укажување, се скратија многу бирократски процедури, некои од нив се укинаа или поевтинија.

Не случајно Светската банка која во 2006-тата година не рангираше на 96-тото место според условите за правење бизнис, не искачи на 22-рата позиција во светот.

Се воведе и бруто плата, и интегрираната наплата на придонесите, како и намалување и хармонизација на најниската основица за плаќање на социјални придонеси од 65 на 50 осто од просечната плата. Стапките на социјалните придонеси се намалија од 32% на 26,5%, а ако дозволат условите во 2014-та планираме повторно намалување. Со ова се намалија трошоците на фирмите со што македонските фирми станаа поконкурентни на меѓународниот пазар, многу нешта се поедноставија, и се подобри редовноста на исплатата.

Започнавме проект за континуирано промовирање на Македонија со цел привлекување инвестиции и промовирање на Македонија како бизнис дестинација. Македонија е присутна во најпознатите меѓународни медиуми, како СНН, СНБС, РТЛ, Блумберг, Травел чанал, Фокс Груп, Еуро Њуз, Еуро спорт, Економист, Фајненшал таимс, Вол стрит Журнал, Хералд Трибјун, Бизнис вик, Франкфурте алгемајне цајтунг, Њујорк Тајмс, Кориере де ла сера, Ле фигаро и повеќе други.

Го формиравме тимот Македонија со кој континуирано реализираме инвестициски форуми во т.н.Роуд шоуа, при што посетивме по повеќе градови во Германија, Австрија, Италија, САД, Канада, Кина, Индија, Велика Британија, Турција, скандинавските држви, Катар, Јапонија, Сингапур, Холандија, Белгија, Франција, Швајцарија и други. Назначивме 30-тина промотори во 21 земја за непрекинато промовирање на Македонија како бизнис дестинација.

Освен што распределивме државно земјиште на голем број земјоделци, постепено ги зголемивме субвенциите во земјоделието од 5 милиони евра годишно на 130 милиони евра годишно, а следната година престои ново зголемување на 135 милиони евра годишно.

Извршивме предвремено раздолжување на Македонија, така што од 39 осто од БДП колку што беше задолженоста кога дојдовме во Владата, додјовме на околу 24 осто, а денес околу 30 отсто, со што влеговме  од групата на средно задолжени во групата на ниско задолжени земји и денес сме четврта најмалку задолжена земја во Европа.

Антикризни мерки

Не случајно во 2007-мата и 2008-мата растот на економијата достигна 6 и 5 отсто од БДП, извозот порасна за 60 отсто, а СДИ безмалку една милијарда евра за тие две години.

За жал светот го зафати големата светска економска криза, а само што таа заврши започна европската должничка криза.Таа не примора да размислуваме за антикризни мерки, при што донесовме 4 пакети на антикризни мерки, и поединечно уште поголем број мерки. Освен што овозможивме како никаде во Европа добивката да се оданочува, само ако е распределена во дивиденда, и што ги намаливме социјалните придонеси и царините, со антикризните мерки воведовме и мирување на обврските по основ на придонеси за здравствено осигурување, отписи на камати кога е платен долг по основа на даноци и придонеси, ослободување од оданочување камати, одлагање на плаќање на даночниот долг, репрограмирање на долгот на 36 месеци, пониско одданочување на земјоделците за 80 отсто, инвестициска програма со која се предвидени голем број на инфраструктурни проекти, мерки за олеснување на извозот на стоки, намалување на трошоците, а како Влада воведовме и мерки во нашето работење, какви што беа замрзнувањето на набавките на автомобили и мебел, ограничувања при нови вработувања, намалувања на тековните расходи кај сите буџетски корисници, одлагање на предвиденото трето зголемување на платите во јавниот сектор, намалување на трошоците за патувања и репрезентација, а пролонгиравме и дел од капиталните расходи и тие добија нова динамика. Рокот за плаќање ДДВ се помести од 15-ти на 25-ти во месецот, како што вие баравте, се намали надоместокот за приватизација на градежно земјиште кај правните лица, се воведе кредитна линија кај МБПР за микро, мали и средни претпријатија со гарантна шема од МБПР, се воспостави фонд на земјоделско земјиште за плодоуживање наменет за невработени лица, се докапитализира МБПР со 10,7 милиони евра, и се овозможи за одредени намени да дава директно кредитирање, се воведоа специјални програми за вработување и самовработување на илјадници лица, се усвои пакет на мерки за металуршката индустрија во соработка со стопанските комори, и силно се поддржуваше градежниот сектор, кој пак директно влијае на други 26 сектори во економијата...

Во тој правец се изгради автопатската делница Табановце-Куманово од автопатот Александар Македонски, во должина од 7,62 км во вредност од 15.5 милиони евра. Се изгради и автопатската обиколница околу Скопје, долга 26 километри во вредност од  125 милиони евра од кои преку 80 осто, односно околу 100 милиони евра се реализирани по изборите во 2006-тата.

Овој месец започна изградбата на последната автопатска делница на автопатот Александар Македонски во пределот Демир Капија-Смоквица, во должина од 28,2 километри, во вредност околу 220 милиони евра, со план да зврши до 2016-та година.

Ние направивме како што ветивме во програмата и сериозен обид за изнаоѓање на концесионер за изградба на автопати од Скопје до Штип, односно Кочани, од Гостивар до Охрид и албанска Граница, од Куманово до бугарската граница како и од Скопје до косовската граница. И покрај тоа што понудивме сериозни субвенции за потенцијалниот концесионер, заради малиот број на автомобили кои просечно годишно се движат по патиштата, ниту една од меѓународните банки не му одобри кредит на ниту еден од заинтересираните концесионери, и од тие причини никој од нив не се јави на тендерот. Како што стои во нашата програма, од тогаш преминавме на резервниот план, и во моментот сме концентрирани на две работи: подготовка да се понудат за концесија два помали патни правци за автопати, за кои имаме сигнал дека би добиле поддршка, а тоа е Гостивар-Кичево и Скопје-Блаце, а за останатите започнавме анализи и разговори за кредит и други начини на финансирање. Се надевам дека во наредните 3 до 4 месеци ќе ги имаме прелиминарните резултати од овој обид, и штом ги добиеме, ќе ги споделиме со вас и со јавноста. Доколку оваа операција заврши успешно, извесно е да се очекува дека барем дел од овие автопати ќе почнат да се градат во 2013-та година. Засега од првичните разговори сме оптимисти, но сепак треба да се заврши овој процес за да видиме дали ќе успееме во нашата замисла.

Заклучно со со 2012-та година, изградени и рехабилитирани се вкупно 190 локални патишта во вкупна должина од 412 километри во вредност од безмалку 30 милиони евра, а отпочната е изградбата и рехабилитацијата на 105 локални патишта со вкупна должина од 216 километри во вредност од безмалку 20 милиони евра во 43 општини, операција која е во тек.

Изградени се и рехабилитирани 15 регионални патишта во должина од 318 километри во вредност од околу 50 милиони евра, а во тек се работи на исти такви во должина од 72 километри и вредност од околу 11 милиони евра.

Во текот на следниот месец ќе започне реконструкција на железницата на Коридорот 10 во должина од 54 километри и во износ од 17 милиони евра, пруга која 50 години не е реконструирана.

Се работи на проектна документација за пругата кон Бугарија, каде што ќе се одвива во неколку фази, а првата е Куманово-Бељаковце каде ќе се склучи договор со градежна фирма во првите три месеци од 2013-та. Само за оваа делница инвестицијата ќе биде 46 милиони евра, каде сме подржани од ЕБРД, а за втората делница од Бељаковце до Крива Паланка во моментов се инвестираат 2,7 милиони евра за изработка на основните проекти, додека за третата до крајот на 2012-та ќе се обезбедат дополнителни 2 милиони евра за проектирање. Целиот проект во фази треба да се изгради до 2019-та година.

Почнаа подготовки и за проектирање на железничката пруга од Кичево до Охрид и албанската граница, проект кој го тераме со помош на ИПА фондовите.

Се изгради Аеродромот „Александар Велики“ во Скопје и се реконструираше Аеродромот „Св.Апостол Павле“ во Охрид, за што концесионерот инвестираше околу 90 милиони евра во оваа фаза.Склучивме и договор за субвенционирање на Визаир со поддршка од околу 5 милиони евра за периодот 2012-2015-та, со што компанијата отвори летови на 7 нови дестинации.

Изградбата на Националниот гасификационен систем ќе се одвива фазно, во траси, во вкупна должина од 407 км, од кои околу 100 км ќе се изградат со затворање клириншкиот долг на руската федерација, а остатокот со поддршка на ЕБРД. Во тек е експропријација на земјиштето, а во блиска иднина очекуваме да се потпише договорот со руската компанија која ќе го гради делот финансиран од рускиот долг. Планираме изградбата на првата фаза: Клечовце-Штип-Неготино-Кавадарци да започне во пролетта 2013-та година, за која покрај средствата од рускиот долг во износ од 60 мил.долари, ќе има и кофинансирање од буџетот во износ од 15 милиони долари.

Во станбена изградба досега инвестиравме околу 17 милиони евра при што комплетно завршени се 560 станови за социјално ранливи граѓани во 10 градови, а други од нив се во тек на градба. Во водоводи и канализации инвестиравме приближни 35 милиони евра како централна власт, а обезбедени се и дополнителни приближно 8 милиони евра, а започна и користењето на новата кредитна линија од 50 милиони евра за истата намена.

Се  заврши првата фаза на Злетовица, втората фаза од наводнување на јужната долина на реката Вардар, континуирано се чистат реките и каналите за одводнување, а од следната година ќе започнеме реконструкција на преостанатите нереновирани  казнено поправни домови во Македонија во вредност од 46 милиони евра во три годишен период.

При крај сме со реконструкција на првата фаза на болници, а на почетокот на 2013 ќе започне и втората фаза на реконструкции на ЈЗУ. Во тек е и проектот за изградба на околу 180 спортски сали, и реконструкција на околу 240 училишта, проект кој ќе продолжи и во 2013-та. Обезбедивме и дополнителен проект во износ од 56 милиони евра за подобрување на општинските услуги, за капитални инвестиции на општините во различни инвестиции од нивно значење, чија реализација започна и ќе продолжи во 2013-та кога треба да се реализираат најмалку 12 милиони евра од овој проект.

Се изгради далноводот кон Бугарија во износ од 37 милиони евра. Во 2013-та ќе продолжи реализацијата за проширување на трансформацијата на далноводот Скопје - Битола, далновод Штип - Ниш, замена на постоечкиот далновод Скопје - Тетово и други инвестиции за подобрување на енергетската преносна мрежа, во вкупна вредност од околу 40 милиони евра од кои во 2013-та година ќе се инвестираат најмалку 15 милиони евра.

Во 2013-та ќе започне изградбата на ХЕ „Бошков Мост“ во вредност околу 65 милиони евра, од кои следната година ќе се инвестираат најмалку 10 милиони евра. Ќе продолжи и спроведувањето на рехабилитација на шест хидроелектрични централи во вредност од 27 милиони евра, од кои околу 8 мил. евра ќе се инвестираат во 2013-та. Воедно ќе се продолжи и со реализација на проектот ветерен парк Богданци, вреден 33 милиони евра. Следната година ќе започне и градбата на проектот Луково поле вреден 32 милиони евра, и ќе продолжиме со реализација на проектот модернизација на блок 2 и блок 3 од ТЕ Битола, вреден 49 милиони евра, додека проектот за Брод Гнеотино за преносна лента на јагленот веќе го завршивме и го пуштивме во употреба.

За жал и овој пат не се најде концесионер за проектот Чебрен Галиште, за чија цел во следните две недели повторно ќе биде објавен меѓународен оглас.

Склучени се приближно илјада договори за продажба на градежно земјиште по пат на јавно наддавање, со одобренија за градба во периодот 2007-2012-та.

Со законот за легализација на дивите градби кој го донесовме минатата година добивме вкупно 353.000 барања, чија реализација е во тек.

Во делот на инфраструктурата дозволете да нагласам дека и проектот за изградба на повеќе згради/објекти за институциите на државата, наречен Скопје 2014-та даде свој допринос, а ќе дава и во 2013-та година. Тој покрај економско значење има и други државни и национални значења, за што сум зборувал во повеќе наврати.

За поттикнување на економскиот развој и привлекување на етаблирани странски компании, основани се Технолошко-индустриски развојни зони, од кои две се во Скопје и по една во Штип и Тетово (ЈПП). Паралелно, Владата работи на развојот на уште десет Технолошко-индустриски развојни зони на територијата на Македонија, со цел да се постигне рамномерен економски развој. Тие се предвидени во Гевгелија, Кичево, Струмица, во регионот Охрид-Струга, Гевгелија, Ранковце, Радовиш, Делчево, регионот Берово-Пехчево, регионот Кочани-Виница и Прилеп. Покрај ТИРЗ-ови, поддржуваме и развој на индустриски зони во Битола, Валандово и неколку други општини. Во ТИРЗ од 2006 година до денес вкупно инвестирани се 2.225.914.691 денари.

Кои се почетните ефекти и резултати: Само извозот на компаниите „Џонсон Контролс“ и „Џонсон Мети“  минатата година изнесува околу 550 милиони евра, или 16,3% од вкупниот македонски извоз, што значи дека тие две компании креираат една шестина од извозот на државата. Тоа значи дека она што се привлекува во Македонија како гринфилд инвестиции се инвестиции со голема додадена вредност, инвестиции кои носат трансфер на знаење и технологија и нормално - работни места. До 2014 година се очекува производството и извозот на странските инвеститори во земјата да достигне 35% од вкупниот извоз на земјата. Во наредниот период од Македонија ќе се извезуваат и:

-кондензатори и други електронски компоненти кои наоѓаат примена во најразлични индустрии, автобуси;

-кабелски инсталации, црева за автомобилската индустрија, пластична технологија и мехатроника, ретровизори и слично. за автомобилски компании;

-хомеопатски лекови и други фармацевтски производи.

 

Поважни постигнувања во макроекономската политика

Ако некаде навистина добивме најголеми меѓународни признаниа тоа беше во раководењето на макроекономската политика. Промените кои ги направивме овозможија раст на БДП од 6.1 осто во 2007-ма и 5.1 осто во 2008-мата, иако кризата почна да делува во последниот квартал од таа година. Тоа беа историски највисоки стапки на раст во Македонија, како што беше и растот на СДИ од 8,5 осто од БДП во 2007. Како резултат на влијанието на светската криза во 2009-та година, споредено со другите земји во Европа, забележавме благ пад од 0.9 осто на БДП и со тоа трет најдобар резултат во Европа, врз што клучно влијание имаа претходните реформи и антикризните мерки. Во 2010-та и во 2011-та економската активност забележа раст од 2.9 осто годишно што е меѓу десетте најдобри остварувања во Европа во тие години. Извозот во 2011 изнесуваше 3.2 милијарди евра, што преставува зголемување од 1,3 милијарди евра  или 66,1 осто во однос на 2006. Во однос на 2010-та порастот на извозот во 2011-та е околу 670 милиони евра или 27,5 осто.

Она што ја правеше Македонија различна од многу други европски земји е фискалната дисциплина и во време на светска финансиска криза и во време на европска должничка криза. Просечниот буџетски дефицит од 2,5 осто остварен во претходните години е седми најнизок дефицит во Европа. Со државен долг од околу 30 осто од БДП Македонија е четврта најниско задолжена земја во Европа. Порастот на долгот на Република Македонија во иминатите три години е само 4.8 пп, додека порастот на долгот во земјите во ЕУ достигнува зголемување и до 43 пп. Имаше континуиран пораст на капиталните инвестиции од буџетот како директна поддршка на стопанството.

Доколку се спореди состојбата јуни 2012-та со септември 2006-та, просечната нето плата пораснала за 51,8 осто или на 20.651 денар од тогашните 13.603 денари. Просечната пензија во јуни 2012-та е 10.681 денари, а во септември 2006-тата 7.688 денари, или пораст од околу 38.9 отсто

Стапката на невработеност во јуни 2012-та е 31.2 отсто наспроти 38.7 осто во 2005-та. Стапката на вработеност во јуни  2012-та изнесува  38.8 % (648.200 лица) и покрај 4- годишната криза е повисока за 81.907 лица.

Инфлацијата во континуитет се одржува на ниско ниво од 2-2,5%. Вкупните девизни резерви во август 2012-та изнесуваат 2.115 милиони евра, и тоа е историски највисоко ниво и има раст од 700 милиони евра во однос на 2006-та, и покрај 4- годишната криза.

Поддршката на економската активност од страна на банкарскиот сектор, односно степенот на финасиско посредување, мерено како учество на вкупните кредити во БДП, е драстично зголемен во изминатите години од 28,8 во 2006та на 44,7 во 2011та.

Поважни постигнувања кои помогнаа на граѓаните

Покрај мерките за економијата, Владата континуирано превземаше и мерки за поддршка на граѓаните, кои не се тема на ова мое излагање, па затоа само ќе нафрлам дека зголемените плати, пензии, социјална помош, субвенции, завршената денационализација во прв степен, намалувањето на акцизите за увоз на возила, набавките на автобуси, откупот на дворните места по 1 евро од квадрат, проектот Купи куќа купи стан, Законот за минимална плата, намалената цена на зелениот картон, намалените трошоци за хомологација, бесплатните учебници за учениците, задолжителното и бесплатно средно образование, градбите на училишта и спортски сали, намалената партиципација за студентите, ваучерите за комјутерите, издавањето на 1000 стручни книги и учебници, лабораториите, бесплатното осигурување за сите,опремата во здравство од 100 милиони евра, спортски објекти, социјални станови, народни кујни, бесплатно бањско лекување, помош за плаќање на енергетските трошоци, паричната помош за трето и четврто дете, новите бесплатни вакцини и многу други се само дел од долгата листа на поддршки, при што во некои од нив имаше и директно позитивно влијание на економијата.

Состојби и проекции за светската и европската економија

Најновите податоци укажуваат дека 10 земји од Европа и официјално се влезени во рецесија. Што е уште позагрижувачки и економскиот мотор на Европа, Германија забележа забавување на економската активност и оствари раст од само 0,5% во вториот квартал од 2012. Ова е значително влошување споредено со проекциите во есенскиот извештај на Европска Комисија. Последните проекции на Европска Комисија за растот на БДП во 2012 година се ревидирани на 0% за Европска унија и на -0,3% за Еврозона. Просечното индустриско производство во ЕУ паѓа 8 месеци по ред, а исто толку и кај најразвиените земји во Еврозоната. Само за илустрација, во една од најиндустријализираните земји во Европа Велика Британија, индустриското производство паѓа 13 месеци последователно, а во Италија 11 месеци по ред.

Негативните случувања во економијата најдоа свој одраз и на пазарот на труд. Забележан е раст на стапката на невработеност во речиси сите европски земји. Во Европа, стапката на невработеност е највисока во Шпанија и достигна 22,2% во вториот квартал од 2012 година и Грција, чија стапка на невработеност изнесува 21% во вториот квартал од 2012 година, што во минатото беше незамисливо за земји членки на ЕУ.

Состојбата сеуште не е стабилизирана и кај јавните финансии. Проекциите на Европската Комисија се дека во 2012 година, дури 16 земји од ЕУ ќе имаат поголем буџетски дефицит од оној пропишан со мастришките критериуми (-3,0%). Висок буџетски дефицит се очекува и во земји како Велика Британија (-8,3%), Франција (-4,5%), Холандија (-4,4%), Данска (-4,1%), Словенија (-4,3%) и др.

Акумулираниот јавен долг во Европа кој достигна невидени размери и натаму останува главна причина за продолжувањето на европската должничка криза која на моменти го доведува во прашање опстанокот и функционирањето на Еврозоната и на еврото како валута. Кај голем број земји од ЕУ дојде до експлозија на јавниот долг како резултат на неодржливите јавни расходи во минатото. Долгот како процент од БДП во Грција достигна 160%, во Италија 120%, во Белгија 100%, а Франција и Германија го надминаа прагот од 80 отсто.

Оваа година во првото полугодие и Македонија оствари негативни стапки пред се како резултат на влошувањето на условите во Европа, но се надеваме во второто полугодие резултатите да се подобрат и годината да ја завршиме со раст на економијата. Индустриското произвоство бележи пад во последните 11 месеци, а во периодот јануари-јули неговиот пад е 6.9 осто. Влошување е забележано во повеќе гранки. Намалени се и странските директни инвестиции во однос на 2011-та, а од 2009-та се забележа и благо зголемување на стапката на сиромаштија, коешто  во 2007-ма и 2008-ма беше намалено.

Почитувани присутни,

Ова се првичните проекции за 2013-та година. Краткорочните економки перспективи на светската и европската економија не се добри. Проекциите на меѓународните финансиски институции укажуваат дека ризиците ќе продолжат и во 2013 година за кога ММФ проектира раст на БДП од 0,7%, а Европската Комисија од 1%. Интензитетот на должничката криза во Европа и натаму ќе биде фактор на несигурност и намалена активност. Во прашање е капацитетот на најзадолжените земји во ЕУ да извршат фискално прилагодување на среден рок. Според проекциите на Европската Комисија, земјите од ЕУ кои се соочуваат со најголеми проблеми, се очекува да бележат пад на економската активност и во наредниот двегодишен период.

Должничката криза во Европа негативно влијае и врз економската активност во светот, вклучително и забавување на растот во САД, но и на азиските и други брзорастечки економии. Бразил, Индија и Кина забележаа забавување на економската активност заради екстерните случувања и намалувањето на домашната побарувачка. Поради ова намалени се и проекциите за наредните 2 години. Така во 2012 се очекува забавен пораст на Светската економија од 3,5%, а во 2013 од 3,9% раст кој пред се ќе се должи на економската активност на земјите во развој. Развиените земји се очекува да остварат раст на БДП од 1,4% во 2012 и 1,9% во 2013 година.

Зачестените квантитативни емисии во САД и во ЕУ односно ЕЦБ,кои се над економскиот раст, ги зајакнуваат и ризиците за можна идна инфлација на меѓународно ниво, која би ја намалила вредноста на доларот и еврото и истовремено би предизвикала и раст на цените на стоките и услугите глобално.

Проекции за македонската економија

Слабостите на европската економија и во следниот период ќе влијаат негативно врз извозот и растот на македонската економија. Подобрувањето на состојбите во ЕУ дури и во најоптимистичките сценарија се предвидува најрано во втората половина на 2013, со ризици и во тој случај заздравувањето да се одвива релативно бавно и со слаб интензитет.

Во услови на неповолно влијание на европската криза, позитивно е што во македонската економија нема дисбаланси како што се во другите земји, од типот на превисок буџетски дефицит и јавен долг, висок дефицит на тековната сметка на платниот биланс, тнр. ‘меури’ на пазарот на недвижности и сл.  Тоа ќе помогне влијанието од европската криза да биде помало, но секако не и да се избегне.

Во такви услови, задржување на стабилна макроекономска состојба и постепено заздравување на економскиот раст се главните императиви во наредниот среднорочен период. Притоа, можни се две сценарија:

Базичното макроекономското сценарио се базира на очекувањата за бавно излегување на ЕУ од рецесијата и остварување на ниски позитивни стапки на раст во следните неколку години. Во ова сценарио, македонската економија ќе оствари нешто подобри резултати од просекот на европските земји, но стапките на раст на БДП оваа и следната година ќе се движат во распон од 1% до 2%, што е помалку од потенцијалниот раст на економијата.

Второто сценарио се базира на проекциите за излез на ЕУ од кризата кон средината на следната година и стабилизирање на еврозоната. Во тој случај македонската економија ќе може посериозно да ги почувствува резултатите од реформите за подобрување на бизнис климата и конкурентноста на економијата, иако и во тоа сценарио доминантен фактор ќе биде интензитетот на раст на европската економија.

И во двете сценарија, постојат очигледни ризици лоцирани во неефикасноста на европските земји да се усогласат мерките за враќање на довербата на пазарите на капитал, слабостите на еврото и евентуално продлабочување на рецесијата. На позитивната страна пак, може да очекуваме ефектот од планираните странски директни инвестиции кои се во фаза на реализација или се најавени, да дојде до полн израз во следните години.

Во сите овие сценарија, ние мораме да продолжиме со одржување на здрави макроекономски политики и спроведување на реформите. Тие политики вклучуваат:

•Понатамошно одржување на ниски стапки на даноци и придонеси. Во тој контекст, ќе го одржиме ветувањето дадено на бизнисмените и граѓаните: Владата нема да зголеми ниту еден данок во Република Македонија;

•Интензивирање на крупните капитални инвестиции како што се изградбата на автопатот на Коридорот Александар Македонски и други автопати, изградбата на националната гасоводна мрежа, изградбата на пругата кон Бугарија и Албанија и реконструкцијата на пругата на Коридорот X, изградбата на крупни енергетски проекти и сл;

•Продолжување со структурни реформи за подобрување на бизнис климата и конкурентноста на економијата

•Обезбедување на поволни кредитни линии за малите и средни претпријатија од ЕИБ со повластена каматна стапка. Дозволете во оваа прилика да најавам дека штом ќе се влезе во поголемо искористување на кредитната линија со субвенционирана камата од 5.5 осто во износ од 100 милиони евра, во текот на следната година, владата ќе обезбеди нови 100 милиони евра под исти услови со цел ублажување на последиците од европската должничка криза.

•Одржување на нивото на приватната потрошувачка преку постепен пораст на платите и пензиите согласно можностите на Буџетот и општите состојби во економијата.

•Во оваа прилика дозволете да најавам дека и покрај сериозните предизвици со кои се соочуваме, Владата ќе го реализира зголемувањето на пензиите и социјалните помошти од 5 осто, почнувајки од март следната година, додека реализацијата на зголемувањето на платите во јавниот сектор ќе ја одложи за една година заради кризата. Дополнително, пензиите ќе пораснат за уште околу два осто заради законките усогласувања со растот на трошоците за живот и платите, што заедно ќе биде 7 процентно зголемување. Во овој момент останува само една дилема: дали зголемувањето на пензиите да биде како процент на зголемување од 5%, или линеарно зголемување со еднаков апсолутен износ за сите пензионери во Македонија.

•Многу е веројатно дека Македонија во 2013-та година ќе биде единствена или една од ретките земји во Европа која во вакви услови ќе изнајде начин да ги зголеми пензиите на пензионерите и социјалните надоместоци на лицата приматели на социјални помошти.

•Земјата и во 2013-та година ќе продолжи со низок буџетски дефицит и ниско ниво на задолженост

Во 2013-та година нема да дозволиме ниту масовни отпуштања од администрацијата заради заштеди во буџетот, ниту намалување на платите, нема да се зголемат даноци, инфлацијата ќе биде ниска околу 2,5 отсто, субвенциите на земјоделците, пензиите и социјалните надоместоци не само што нема да се намалуваат, туку и ќе растат, банкарскиот сектор и денарот ќе останат стабилни. Владата ќе продолжи со засилено инвестирање во изградба на инфраструктура во ТИРЗ и во индустриските зони, и охрабрување и помагање на домашните и странски инвеститори да започнат нови инвестиции.

Поважни постигнувања во неекономските сектори кои влијаат на економијата

Иако директно не се, реформите во судството и администрацијата индиректно се поврзани со економијата. Новините со кои се зголемија стандардите за упис на академија за судии и обвинители, воведувањето на кариерно напредување во судството, следењето и бодирањето на резултатите на секој судија, ставањето рокови за секој чекор во судската постапка, јавното разгледување на поплаките од судиите на отворена седница на судски совет, вметнувањето на казнени одредби за судиите, дополнителните обуки и редица други активности, дел стапени на сила годинава, а поголем дел од почетокот на 2013-та, полека но сигурно ќе ги зголемат ефикасноста и квалитетот на судството, што е значајно за натамошно подобрување на бизнис климата.

Слични процеси започнаа и ќе продолжат во јавната администрација, каде се воведоа рокови за секој дел од управната постапка на фирмите и граѓаните, и високи казни за пречекорување на тие рокови. Паралелно на ова започна и новиот проект за интероперабилност со кој сите јавни институции почнаа да се поврзуваат компјутерски меѓу себе, а фирмите и граѓаните со тоа во иднина нема да мора за некој документ да талкаат по повеќе шалтери за да соберат документи од различни државни институции со цел да ја остварат целта. Наскоро следува и нов закон во кој за администрација со кој дополнително ќе се зголемат стандардите, професионалноста и ефикасноста.

Ние сме многу посветени и на одржувањето добри односи со соседите и регионалната соработка, спроведувањето на Охридскиот рамковен договор и одржувањето на добри меѓуетнички односи, и посветени на зачленување на Македонија во ЕУ И НАТО алијансата, како наша стратешка цел, која сигурно ќе има и сериозно економско влијание. Очекуваме оваа есен да го добиеме четвртиот по ред позитивен извештај и препорака на ЕК за започнување на преговорите за членство во ЕУ, а ќе дадеме се што е во наша моќ да постигнеме напредок и по однос на прашањето кое нашиот јужен сосед го отвори пред 21 година, а поврзано со нашето уставно име.

И во 2013-та ќе продолжиме да инвестираме во развој на демократијата во Македонија, зајакнување на безбедноста, децентрализацијата и другите важни работи кои индиректно се составен дел на бизнис климата во Македонија, и една по една да ги подобруваме сите слабости и пропусти од минатото.

Дополнителни чекори за привлекување капитал од надвор

На нашата агенда ќе останат и понатаму инвестиционите форуми каде се обидуваме да привлечеме свеж капитал и да отвориме нови пазари. До крајот на годинава планираме посета на некои од кавкаските држави и на САД, а веќе имаме подготвена агенда за следната година. Покрај ова планираме и билатерални бизнис форуми со големи стопански делегации од Македонија поединечно со Србија, Хрватска, Косово, Албанија и други земји од регионот и пошироко.

Сите досегашни активности помогнаа во донесување на крупни глобални компании како Џонсон Мети од Британија,  Џонсон Контролс и Кемет Електроникс од САД, Мадерсон од Индија, Протек груп од Русија, Дракселмајер и Кромберт и Шуберт од Германија, Технохозе од Италија, Џеваир компани и ТАВ од Турција, и многу други.

Намалувања на доцнењата во плаќањата во 2012-та, причини зошто дојде до нив

А сега почитувани присутни ќе се осврнам на еден многу значаен дел за Вас како стопанственици и бизнисмени, а тоа е проблемот со доцнењата во повратот на ДДВ и исплатите по договорни услуги од страна на државните институции.

Се до почетокот на светската криза по доаѓањето на оваа Влада поточно во последниот квартал на 2006-та, во 2007-мата и  2008-мата,  Македонија беше пример за враќање на ДДВ во многу краток законски рок од 30 дена. Ова го велам затоа што во законите на други земји е пропишано враќање за подолг период, некаде 45 дена, некаде 60, и тоа е најчесто во регионот, или во најголем дел од земјите низ Европа воопшто нема рок во законот, како Германија на пример, што подразбира враќање веднаш или кога ќе се создадат услови. Како и да е, во Македонија законскиот рок е 30 дена. Ова го потенцирам за да дадам до знание дека доколку сакавме како Влада да ги отфрлиме критиките за доцнењата, можевме многу лесно да се повикаме на фактот што голем број европски земји, многу побогати и помоќни, враќаат ДДВ во подолг законски рок, и наведувајки ја светската и европската криза, да го измениме законот и наместо 30 да ставиме на пример 60 или 90 денови, и на тој начин формално да ја намалиме тежината на ова прашање. Тоа можеби ќе ни помогнеше нам, но не и Вам, и од тие причини не повлековме таков чекор.

Сепак, овој законски рок веќе еднаш беше нарушен, и тоа во периодот 2003та-2004та, што е дел од извештаите на ММФ за Македонија. По доаѓањето на власт на оваа политичка гарнитура, враќањето на ДДВ се врати во законските рамки, освен за ситуации каде имало посебни истраги заради сомневања во законитоста, но тие се исклучоци помали од 0.5 осто.

Проблемите започнаа од 2009-та година со разгорувањето на светската економска криза, и имаа подобри и полоши периоди. Како и да е, факт е дека и покрај тоа што успеавме како држава и како влада да избегнеме или ублажиме  многу удари кои многу други земји низ Европа не успеаја да ги одбегнат, сепак, ликвидноста на буџетот беше погодена, и тоа го чуствуваме сите, и по однос на доцењата за поврат за ДДВ, но и по однос на плаќање на обврските, и во тој правец вашите реакции и критики беа разбирливи, и особено гледајќи само од ваш агол и оправдани, независно на сложеноста на ситуацијата во која се наоѓа светот и Европа во целина, и фактот што живееме во исклучително тешко време кое донесе предизвици на влада какв ишто немало никогаш во последните 80 години. 

Која е генезата на појавата на овој проблем. Проблемот настана затоа што светската, а подоцна и европската криза, ги намалија количински и во вредност, нарачките кои македонските фирми го имаа кон европските фирми како нивни партнери, бидејки заради кризата, падна потрошувачката во нивните земји. Тоа го намали извозот, но и увозот особено на репроматерјали, тоа доведе до намалени приходи во буџетот. Намалените приходи во буџетот, бараа од нас кратење на многу проекти на владата, и тука не е само проблем што тие проекти како политичка гарнитура сме ги ветиле кон граѓаните, поголем проблем е што целосната елиминација на тие проекти ќе оставеа без работа, и ќе однесеа во пропаѓање многу фирми, кои од тие проекти опстануваа во тешкиот период на кризата. Како и да е, ние намаливме дел од активностите претходно предвидени, но направивме и компромис, со тоа што сепак  најголем дел од проектите ги продолживме, иако со забавена динамика и задоцнувања во плаќањата, без позначајно да се зголеми задолженоста на земјата. Тоа како позитивен ефект даде што Македонија долго време, еве веќе 4 години во светска или европска криза, годината ја завршува со најдобри рангирања во однос на растот на БДП, еден од најниските буџетски дефицити во Европа, ниска инфлација, стабилност на денарот и ниско ниво на државен долг. Тоа помогна и да не почне повторно да расте невработеноста, која за разлика од речиси сите земји во Европа успеавме во овој кризен период  да ја задржиме на нивото од 2008-мата кога започна светската криза, а притоа не намаливме ниту плати, пензии, социјална помош и субвенции на земјоделците, дури и некои од нив ги зголемувавме. Не беше лесно да се изведе тоа, и во тој правец дозволете да изразам задоволство од посветеноста и стручноста на моите соработници, како и централната банка. Сепак, ова политика имаше по некои слабости, односно со медицински жаргон нус појави, кои ние ги предвидовме и внимателно ги следевме, а главната таква нус појава беа токму доцнењата во плаќањата од буџетските интитуции.

Повеќето од Вас знаете дека јас како премиер, но и економскиот тим во Владата сме многу отворени за контакти, средби, предлози, идеи, комуникација и соработка како со стопанските комори така и директно со компаниите. Тоа многу ни помогна во работењето, носењето одлуки, намалувањето на бројот на пропусти и постојано следење на реалната состојба во економијате. Од она што го имам како информација во последните шест до девет месеци, главен проблем од оние проблеми каде што владата може барем делумно да влијае е доцнењата во плаќањата. Штом за Вас тоа е главен проблем, автоматски тоа е и за нас, и ние сите во еконосмкиот тим и владата, сериозно го анализиравме ова прашње во изминатиот период, и начините за негово надминување.

На база на тие анализи ние донесовме одлука, која денес ќе ви ја соопштам.

Таа е одлука која ќе го елиминира проблемот на доцнење на плаќањата на државата кон стопанството. Со таа одлука, Ви соопштувам дека почнувајќи буквално од утре, доцнењата во повратот на ДДВ и плаќањето на фактурите постапно ќе се намалуваат со цел до крајот на фебруари, 2013-та, овој проблем да се надмине. Нашата цел и ветување кое Ви го давам денес е до крајот на ноември да завршиме половина од оваа наша цел, а до крајот на февруари проблемот ќе е целосно елиминиран. Средствата за реализација на ова ветување се обезбедени.

Наша втора цел е, по неговата елиминација, да не дојде до повторна појава на овој проблем во текот на следната година, и тоа е ставено како приоритет при креирањето на фискалната политика за 2013-та година.

Сепак, морам да подвлечам дека оваа одлука не ја донесовме само заради вашите барања и критики, туку и заради проценката на економскиот тим, дека досегашната политика го даде својот ефект, во максимум време колку што може да го даде, и дека таа треба да претрпи мали корекции, со цел истата да не стане контрапродуктивна. Или повторно со медицински речник кажано, време е за мала промена на терапијата, се разбира ако и европската должничка криза ја споредиме со одредена болест која сеуште трае, а обврска на економскиот тим е да се справува со неа.

Како што веќе кажав, Македонија е држава која меѓународните финансиски институции ја сврстуваат меѓу земјите со понизок буџетски дефицит и задолжување во Европа, и здрава и стабилна макроекономска политика. Во овие времиња тоа е голема предност, и важна информација за секој потенцијален инвеститор. Нашиот план е Македонија да продолжи и понатаму да биде една од земјите со најнизок буџетски дефицит и покрај тоа што во промената на овој концепт, се предвидува мало зголемување на буџетскиот дефицит за околу 1 осто оваа година и за 1 осто следната година, односно приближно три и пол отсто буџетски дефицит во 2012-та и околу 3.5 осто во 2013-та година, со тенденција на негово натамошно намалување после 2013та година.

Овие наши намери ги споделивме со преставниците на меѓународните финансиски институции, како ММФ и СБ. Тие ја сметаат за позитивна оваа мала краткорочна промена во макроекономијата. Би сакал да потенцирам дека СБ начелно најави подготвеност да ни помогне преку издавање специјална гаранција за Македонија, со цел затворањето на целиот  буџетски дефицит за оваа и следната 2013-та година да биде со најмали можни трошоци, или поточно со камата на отворениот пазар од околу 4.5 осто, што во услови кога пазарната камата за Македонија во моментот е околу 8 до 9 осто ќе се согласите дека тоа е одлична комбинација. За нив е важно што Македонија и понатаму ќе остане макроекономски стабилна држава, и понатаму ќе биде помеѓу 4-5 најннискио задолжени земји во Европа и  десетина  држави со најнизок буџетски дефицит во Европа, а истовремено, ќе се елиминираат или сведат на минимум проблемите со задоцнетите плаќања од буџетските институции.

Овие корекции во политиките иако сме свесни дека може ќе имаат мала и краткорочна  негативна рефлексија во оценките на рејтинг агнциите, таа ќе помогне да се надмине проблемот со доцнењата во исплатите од државните институции вклучувајки го и повратот на ДДВ, и истовремено да продолжат  да течат со задоволувачка динамика актуелните проекти кои обезбедуваат работа за стотици компании во Македонија, но и задржување на илјадници работни места, што секако ќе се одрази на растот на БДП, на идните приходи во буџетот и на вработеноста.

Демографија

Дозволете кратко да се осврнам и на едно прашае кое често се занемарува, а е важно за економијата, а тоа е демографијата. Популацијата во Македонија од година во година опаѓа. Во 1950-та година биле родени 50 илјади деца во Македонина, во 1960-та биле родени 42 илјади деца, во 1970-та 37 илади деца. Трендот на намалување на бројот на родени продолжува да опаѓа, И во 2000-та се родиле 29 илјади деца а во 2010-та 22 илјади деца.

Значи во 1950-та 50 илјади деца, а во 2010-та 22 илјади деца, повеќе од дупло помалку.Вие знаете дека една економија ја сочинуваат луѓето, и дека нема економија без луѓе. Ако нема луѓе, нема ни продажба, ни интерес од инвеститори, ниту сериозен раст на економијата. Проблемот не е само во сиромаштијата, затоа што ако направите една математика за Вас присутните тука менаџери и газди на компании, и тоа кој е вашиот просек на деца, и кај повозрасните од вас, кој е просекот кај Вашите деца да имаат деца,ќе сфатите дека проблемот е многу поголем одколку невработеноста и сиромаштијата, бидејки во оваа сала нема сиромашни или невработени луѓе. Проблемот е и европски и ги оптеретува најбогатите земји на европа, како Германија, Франција и другите, кои засега проблемот го решаваат со увоз на економски емигранти од Африка, Азија, и источна Европа. Ние како влада превземаме одредени мерки, но проблемот е во свеста на луѓето а тоа тешко се менува.

Без претензии денес да најдеме решение за ова прашање, чуствував потреба да се осврнам на него, како на сериозна рецесија на новородени деца, рецесија на наталитетот, рецесија на нацијата, која е поопасна рецесија од онаа со која денес се соочуваме во економијата. Размислете подлабоко за ова, и да се обидеме сите заедно во земјата во наредниот период да отвориме јавна дебата по ова прашање.

Почитувани стопанственици,

Сега дозволете ми да се осврнам на состојбата и перспективите на  македонската економија, и од еден друг агол. Досега говорев што државата може, прави и ќе прави за бизнисот. Дозволете сега да се осврнам и да отворам дебата околу темата што бизнисот може да направи за бизнисот. При тоа, се надевам дека нема да бидам разбран погрешно, во смисла дека Ви делам некакви лекции или да Ве учам како да водите бизнис. Вие си ја знаете таа работа и успешно со години ја правите. Сепак, има некои работи кои Вие ги знаете, но ценам дека е корисно да обрнам внимание.

Ние, и цела Европа 4 години живееме и работиме во услови на криза, а повремено и рецесија. Во светот и во минатото низ историјата имало кризи, а сигурно И во иднина ќе ги има. Некои економисти дури ги гледаат како циклични појави како резултат на насобрани слабости од еден период.

Сепак, факт е, а не флоскула, дека секоја криза, освен што е криза, таа е и шанса. Погледнато низ историјата, како во поголеми, така И во помали кризи, многу компании, кризите И тешкотиите на фирмите во нивниот сектор или воопшто, ги гледале и како своја шанса, и момент, кога можат да „заземат“, во економска смисла, туѓа територија на пазарот, преку зајакнување на својата конкуретност, меѓу останатото преку иноваторски активности, преземање на ризик итн. Ова е време кога треба да се размисли повеќе за тоа. Ова е време додека многумина се „дават“ во проблеми во вашата бранша насекаде низ Европа и светот,секој да размили каква новина може да направи, и да ја искористи моменталната криза, да излеземе посилни и поконкурентни.

Ова е време за акција. Ама не само акција за опстанок, туку и акција за раст. Многу е потешко да се направи силен продор во услови кога нема криза, одколку во услови кога има криза на пазарот во Европа и пошироко. Тој продор е посилен, И потоа опстојува на подолг рок, одколку кога расте пазарот па растат И вашите зделки. Да, ама кога ќе почне да паѓа пазарот, ќе почнат да паѓаат И вашите зделки.

Затоа, јас говорам за продор сега, продор базиран на зголемување на конкурентноста на сопствениот производ,подобрување на квалитетот, намалување на трошоците, привлекување на што подобар човечки ресурс, иновативни идеи, создавање нов понапреден производ со кој ќе стекнете предност на подолг рок.

Знам дека многумина од вас тоа го правите, но сепак ќе кажам. Ако не Ви оди со некој производ или со фирмата, размислете, сменете нешто, реорганизирајте, поставете подобар менаџмент, донесете нови креативни луѓе во тимот,смислете нов производ, редизајнирајте го постоежкиот, направте нешто ново во Вашиот маркетинг итн.Да делуваме!!! Да бидеме  иновативни,креативни, агресивни на пазарот низ Европа и светот, домашниот пазар е многу мал, регионалниот сиромашен, ние треба да бараме што повеќе партнери во Европа И надвор од неа, мора да излеземе подалеку од бившата СФРЈ, мора така да размислуваме....

Германската канцеларка Ангела Меркел многу јасно им посочи на компаниите: на Европа ú треба да биде конкурентна и ние исто така мораме да бидеме  конкурентни ако сакаме да останеме економски партнер на САД. Ова мора да биде направено на база на моќ на конкурентност.

Луѓето кои се лидери во Вашиот сектор на светско ниво почнале  со многу мал капитал, некои од нив и со 200 долари или слично, ...секој може да успее, но мора да се работи, и да се обидува, постојани обиди, да се влегува во колку е можно попресметан ризик, понекогаш да не се успева, но да се продолжува со обидите. Најбогатиот човек на светот карлос Слим, при неодамнешната посета, ми го раскажуваше неговиот животен пат. Започнал со 200 долари од татко му. Денес е најбогат човек на светот. Се што постигнал постигнал со својот ум, креативност, самодоверба, претприемнички И иноваторски дух, секогаш чекор пред другите во идеите, во секторите во кои работи. Најбогатиот човек во Европа, сопственикот на Зара и повеќе други брендови, започнал како продавач во продавница за текстил, а потоа дома со жена му во дневната соба, почнале да кројат И шијат за својот прв сопствен бутик, изнајмен под кирија. Ова не го говорам само за Вас присутните, туку за сите граѓани кои не веруваат во себе, а секој човек има потенцијал во себе, но не секој правилно и целосно го искористува. Голем број од луѓето во Македонија немааат доволно самодоверба, не веруваат во своите можности, потенцијали, капацитети, и не се обидуваат. Постојано бараат вина кај некого, некогаш кај банките, некогаш кај државата или партиите, некогаш кај конкуренцијата,некогаш во нешто друго И премногу се оптеретуваат со тоа, иако за сите слабости треба гласно да се зборува, но да не се застане на тоа, бидејки И во сите проблеми, ако се биде поенергичен И амбициозен има шанси за успех. Ова мора да се промени. Ние мораме да работиме многу повеќе и постојано да се бориме и да се обидуваме. Неодамна бев во Турција, земја во сериозен економски подем. Она што го забележав е дека секој човек а особено секој млад човек, така е воспитан, што постојано размислува како да работи и заработи, како да научи нешто и од тоа да направи бизнис. На пример, младо момче се вработува во слаткара, со цел за неколку години да научи како се прават слатки, малку да заработи, и тој по некое време да отвори своја слаткара како бизнис. Кај нас, 90 осто на пример, не помисуваат да се вработат во таква дејност, а од тие што се вработуваат 99 осто немаат амбиција еден ден сами да развијат свој бизнис. Едноставно таму општеството претприемачки размислува, така се воспитуваат децата од мали нозе И така живеат. И ако ова е пример од Турција, уште повеќе ги има вакви примери во  САД, Израел,Канада, Шведска, Италија...  Овој наш менталитет мораме да го менуваме. Мора многу повеќе да се бориме и непрекинато да се обидуваме да успеваме.

Знам дека, многумина од вас, сега си велат што ни зборува сега овој човек, незнае ли со какви проблеми се соочуваме, какви проблеми имаме со банките, тежок достап до кредити, намалени нарачки, вишок вработени, ниска ликвиност, кој од Македонија може да направи иновација подобро од некој европски гигант во секторот каде што сме ние, и редица други контра аргументи на моето излагање. Веројатно на многумина од Вас, за мекедонски услови тоа изгледа премногу теоретски, и невозможно во практиката, ама не е така. Не треба да се потценуваме, ниту пак да се преценуваме. Треба сериозен обид, односно постојани обиди, бидејки честопати првите обиди се неуспешни.

Јас знам дека еден дел, потенцирам еден дел а не сите, од Вас размислуваат вака: имам доволно пари на страна за мене и семејството, ако дојде најлошото, фирмата ми е во потешкотии, ...ОК, ако морам ќе отпуштам дел од вработените, ќе намалам плати и други трошоци, и веројатно ќе ја пребродам кризата, па кога кризата ќе помине, и пазарот во европа во мојот сектор ќе почне да расте, ќе падне некоја нарачка повеќе, и ќе се повратам.

Почитувани присутни, тоа е филозофија на сиромашните, план за штедење без план за раст и развој. Филозофијата на богатите е не само како да заштедам, туку многу повеќе како да заработам повеќе во секоја ситуација, и без криза, и во криза.

Денеска светот е глобализиран, и нашиот пазар е од Јапонија, преку Кина, Русија, Европа, па се до задниот брег на Америка, и од Шведска и Норвешка до Јужно Африканската Република. Нема веќе далечни и блиски земји. Нормално, кај некои производи, трошоците за транспорт играат клучна улога, ама кај поголем дел од нив не играат толку пресудна улога, а некаде како кај производстворто на софтвери тие речиси не постојат. Ова е време кога сите треба да се бориме за нови пазари. Ако чекаме купувачите или инвеститорите да дојдат кај нас, тие или нема да дојдат, или ако дојдат тоа нема да биде по добри услов. Како што ние во владата тргнавме од земја во земја, од град во град, од фирма до фирма, во ова тешко време кога има помали можности за нови инвестиции, така треба и секој бизнисмен. Не чекајте, барајте извозни пазари. Но претходно, смислете нешто што ќе биде додатна вредност за вашата фирма и производ кој ќе го понудите.

Ние, во Владата на пример, најпрвин создадовме економијасо конкурентна предност, земја со најниски трошоци воЕвропа, најниски даноци, една од најповолните клими за водење бизнис,ја намаливме корупцијата И тоа го констатираа меѓународните институции кои имат кредибилитет да го следат тоа, помогнавме да има поголем  број високо образовани луѓе преку отворање на нови универзитети, факултети, дисперзирани студии, поевтинето студирање, 99 осто од средношколците почнуваат да студираат, слободна трговија со цела Европа, ТИРЗ со најповолни услови во Европа, па дури тогаш, откако направивме конкурентен пакет на понуда, тргнавеме со овие и многу други предности кои денес ги спомнав, да ги преставиме пред светот. Да ја претставиме Македонија како одлична локација за отворање или префрлање на нивни постоечки фабрики. Сето ова е со цел да бараме и привлечеме инвеститори кои ќе отвораат нови работни места во Македонија, ќе ја зголемат економијата и извозот, ќе донесат нови технологии, знаење итн.

Така треба и Вие, треба да осмислите новини во вашата фирма, во вашиот производ, и да одите да се борите да го продадете вашиот производ. Секако, јас знам дека Вие го правите тоа, но, секогаШ може и повеќе и поподготвено, и поконкурентно. Јас ова го говорам затоа што знам дека можете, затоа што веќе имаме успешни примери. Ако може фирмата Сивус да продава апликации и софтвери на сони ериксон, можат и други од тој сектор да го направат истото, а знам дека дел од нив веќе и го прават. Ако може фирмата Хајтек да прави електронски плочи за Сименс и Боинг, или Микросам од Прилеп да прави и продава машини за воената и цивилната авионска индустрија низ цел свет, Алкалоид да продава македонски чаеви низ најголемите ланци на супермаркети во Америка, или Руен од Кочани да има продажба на делови за автомобилкиот гигант од Франција Валео, Еинсофт да прави софтвер за Џонсон Контролс, ФХ3Х да прави филмски анимации за холивудската и оскаровска филмска индустрија, Макпрогрес кои имаат извоз на кондиторски производи во над 40 држави, Сипо од охрид да произведуваат автомобилски појаси за Волвио, Витаминка да е присутна во толку многу земји, како и редица на други присутни денес овде, тогаш можат И многу други кои сега не го прават тоа

Кога станува збор за финасирањето, не заборавајте дека:

-Македонија не е единствената држава која има банки, и не мора по секоја цена ваш проект да е финасиран исклучиво од банка во Македонија. За добар проект, има многу банки низ Европа и пошироко, кои би биле подготвени да го подржат. Секако за комуникација со нив Ви требаат луѓе кои знаат како се работи со нив, а ваша работа е да се обидете.

И уште еден значаен факт:

-дека банките во Македонија најмалку 10 години немале така голема ликвидност како што имаат сега. Тие барат  квалитетни проекти. Знам дека некои од нив имаат ограничувања од банките мајки, но повеќето немаат, но категорично тврдат дека во Македонија недостасуваат квалитетни проекти и бизнис случаи, што потврдува И фактот дека бројот на лошИ пласмани на банките расте

Ова не значи дека не постои простор за подобрување на работата на банките, и дека тие немаат слабости во смисла на нивната работа со реалниот сектор,крутоста и недовербата, но повикувам на поголем ангажман при осмислувањето на проектите. Тоа не е добро само за банката, туку пред се за вас. Вашиот ризик ќе биде помал.

Државата ќе помага колку што може, но Вие мора да сте постојано во чекор со времето, и чекор пред конкуренцијата, и да размислувате и делувате глобално, а не локално, како што многумина од вас веќе прават. Само така ќе растат Вашите бизниси на стабилни темели.

Не заборавајте дека живеете И работите во земја, каде цената на работната сила е поконкурентна отколку истата во источна Кина, локација од каде најголемите комапнии на светот со свое производство  покриваат цели континети, во смисла дека таму ги имаат преселено фабриките од кои произведуваат за цела Азија, а многу често и за Европа и  Америка и другите континенти.. Искористете ја таа предност додека ја имате.

Една од поважните работи е да наоѓате соработници, менаџери, вработени кои заедно со Вас ќе се борат со сето ова, и да вложувате во нив. Се се прави со луѓе, со креативни, полни со знаење и мотивирани луѓе. Вашата цел треба да е кога вработувате да барате што повеќе луѓе кои или се подобри од Вас интелектуално и како бизнис профил, или имаат потенцијал за неколку години во кои ќе вложувате во нивна надградба да станат подобри од Вас. Само со такви луѓе И таков начин на размислување ќе успеете. Тие луѓе, се разбира заедно со Вас, ќе донесат иновативни идеи, нов дух, нова енергија, ново знаење, нова креативност, нов или видоизмент производ, нов партнер, нов договор за продажба, нов извоз, нов Пазар, нови инвестиции, И сето тоа за вас, И вашата фирма. Но, треба да ги најдете,да потрошите време на тоа, да ги прифатите И мотивирате, да вложите во нив, и потоа да имате полза од нив, ВИЕ, нагласувам.Такви луѓе има доволно во Македонија, а ако за некој сегмент немадоволно, донесете од надвор. Важно е да успеете. Од наша гледна точка како влада И преставници на држвата, таквиот пристап ќе донесе нови  работи места и поконкурентна економија. Вашиот успех ќе биде успех ина државата, и на сите граѓани. Но, Вие мора многу повеќе да верувате во себе, постојано да се надоградувате и да се обидувате.

Иновацијата секаде во светот е посебна алатка на претприемачите, средството со кое тие ја искористуваат промената како можност за различен бизнис или за различна услуга. Како што вели Филип Дракер во неговата книга иновацијата и претприемништвото, таа може да се престави како дисциплина, може да се научи и може да се практикува. Претприемачите треба да ги бараат изворите на иновацијата, промените и нивните симптоми што укажуваат на можностите за успешна иновација.и тие треба да знаат и да ги применуваат принципите на успешна иновација. Претприемачите сеуште се малцинство  меѓу новите бизниси. Тие создаваат нешто ново, нешто различно, тие менуваат или преобразуваат вредности. Исто така, едно претпријатие не мора да биде мало и ново за да биде претприемачки настроено.

И токму во еден ваков дух е создадена и Ејпл филозофијата за иновации: креативноста почнува со поставување прашања. Иновацијата се случува кога некое од тие прашања ќе добие одговор. Ако нема прашања, нема ни одговори. Ако има повеќе прашања, ќе има повеќе одговори.

Почитувани присутни,

Европа ќе има долг пат на опоравување од сегашната криза, но мислам дека е на прав пат. Ние како економија која 90 осто извезува во европа, ќе продолжиме со мерки кои ќе помагаат на македонските компании И граѓаните за ублажување на таа криза, и што побрзо подобрување. Како И досега, ние мораме да останеме соработувајки заедно, Владата и парламентот, во контакт и комуникација со НБМ, коморите, компаниите,синдикатите, граѓаните, НВО, пријателите од меѓународната заедница, опозицијата,експертите..., да ги слушаме, дискутираме и да ги превземаме најдобрите чекори во секој даден момент. Јас сум оптимист за 2013-та, и покрај видливите предизвици во европа и соседството. Со мојот тим ќе продолжам деноноќно да работам за добро на Македонија и на сите граѓани во неа.

 

 

“Почитувани,

Ми претставува чест и задоволство што денес можам да присуствувам и да се обратам на овој форум на најсилната и најмодерна алијанса во историјата на човештвото, која почива на вредностите во кои веруваме, се залагаме и ги браниме, но и која сама по себе е извор на нови цивилизациски придобивки.

НАТО е оној гарант на светската стабилност и мир, и обезбедувач на напредокот преку вредностите во кои инвестира. Човештвото има вечен императив за демократија и слобода и НАТО тоа го апсолвира и обезбедува, а развојот е можен само преку функционирање на демократски општества, низ почитување на  човековите права, и почитување на законите и процедурите, правната држава и владеење на правото и правдата, за какви што вредности впрочем суштински се залага Алијансата.

Почитувани, иако Република Македонија не е формална членка на Алијансата, ќе ми дозволите да говорам како да сме дел од Вас, бидејќи така се чувствуваме, во исти вредности веруваме, придонесуваме, и јас сум силно убеден дека во блиска иднина и формално ќе го заокружиме нашето членство. Со ваша поддршка и помош, во духот на взаемната солидарност.

Во овие турбулентни времиња очите на целата светска јавност со право се вперени во Алијансата. Од нас огромното мнозинство на светската јавност очекува силна улога во подобрувањето на општите состојби, гаранција нa економскиот развој и раст преку гарантирање на стабилноста и мирот, обезбедување на капиталот, и промоција на човековите права и вредности на местата каде што се загрозени. Градењето на силни демократски општества на места каде што била или е потиснувана слободоумната човекова мисла и слободниот дух мора да останат во нашиот фокус.

Одвраќање на страните кои го загрозуваат мирот и безбедноста во било кој регион на светот мора да останат константа и препознатливост, и тоа треба да важи за сите случаи, актуелни или потенцијални.

Во насока на остварување на принципите, сметаме дека новата стратешка политичка и воена рамка која се очекува да биде воспоставена на Самитот во Чикаго е целосно во согласност со клучната порака од Трајното партнерство со Авганистан, како и со заложбите на НАТО до и по 2014 година, според која стратегија “транзицијата не значи и заминување”. Долгорочниот ангажман и одржливите програми за Авганистан се клучот за успешна мисија.  Веруваме дека силниот ангажман на НАТО во Авганистан за време на транзицијата и пост-транзицискиот период ќе придонесе кон политичка, граѓанска и економска поддршка на земјата. Како земја која придонесува во мисијата ИСАФ, и како партнер на НАТО, Република Македонија дава поддршка на општиот пристап за замена на доминантниот воен ангажман со зајакнување на образованието и обуката на Авганистанските безбедносни сили во најкраток можен рок. Улогата на Авганистанската национална полиција е од суштинска важност за успехот на целокупната мисија.

Македонија учествува посветено во овој процес. Нашите мировни сили рамо до рамо со нашите сојузници го гарантираат тамошниот мир, смело и бескомпромисно впуштајќи се во сите искушенија и предизвици кои стојат на патот на слободата на народот. Нашето учество во силите на ИСАФ е 5 по глава на жител од сите сојузници и тоа е доказ за нашата недвосмислена верба во принципите кои ги прокламира НАТО. Политичката поддршка на овој потфат е безрезервна. Во досегашните ротации на нашите сили кои се одвиваат веќе 9 години, во македонскиот парламент немало ниту еден глас против, а досега е изротиран околу 50% од составот на армијата. Мировниците се директно вклучени во обезбедувањето на базата во Кандахар која е една од најризичните на теренот, а имаат учествувано и во многу рискантни директни сензибилни операции во кои се истакнувале со својата решителност и храброст, и за кои се одликувани соодветно. Сакам да истакнам дека на терен играме заедно во исто поле, и со иста цел и споделуваме заеднички состојби, и веројатно е во ред да имаме чувство дека треба да ни биде дозволено да бидеме рамноправен формален дел и од членството во клубот и да ги ползуваме придобивките кои се дел од истото членство. Со спортски термин кажано фер плеј е како што сме дел од играчите да можеме да имаме стабилна способност семејствата на играчите да уживаат во економскиот раст и развој  и гаранцијата на нивната сигурност.

Сметам дека сме на ниво на кое ги достигнавме заедничките стандарди, факт што беше потврден и на Самитот во Букурешт од страна на Алијансата. Дозволете во ова пригода на кратко да потсетам на нашиот реформски процес воден со сесрдна Ваша поддршка, и да се осврнам на нашите стратешки и темелни определби. Членството во НАТО е стратешка определба на сите досегашни Влади, и ние силно инвестираме во нејзина реализација. Нашиот народ силно во процент од над 85% го поддржува реализирањето на оваа темелна аспирација. Во реалноста Македонија се однесува како de facto членка на НАТО. Остануваме силно посветени како партнер од доверба на Алијансата, да го продолжиме нашето учество во операциите на НАТО и останатите меѓународни мисии и, заедно со вас, да придонесуваме кон мирот и стабилноста на земјите и народите на кои тоа најмногу им треба.  Нашето членство во НАТО и ЕУ, како и градењето на добрососедски односи, развој и унапредување на регионалната соработка, консолидирање на економскиот раст и конкурентноста, постигнување на повисока стапка на вработување, подигање на животниот стандард и квалитетот на живот остануваат највисоки стратешки приоритети во Програмата на Владата за периодот од 2011 до 2015 година.

Дозволете накратко да се задржам на некои од поважните реформски потфати во 2011:

1. Предвремените парламентарни избори беа успешно реализирани и оценети од страна на ОБСЕ и ОДИХР за фер, слободни и демократски и спроведени согласно највисоките меѓународни стандарди. 2. Охридскиот рамковен договор  се спроведува во континуитет, постои понатамошно унапредување на правичната застапеност, а се спроведува и Законот за употреба на немнозинските јазици, законот за употреба на знамињата на немнозинските заедници, Стратегијата за интегрирано образование итн.  3. Реформата на јавната администрација се прави во соработка со европската агенција СИГМА, преку цел пакет нови закони за јавни и државни службеници, оценување на службениците од граѓаните, се со цел изградба на јавна администрација која е високо професионална, деполитизирана, отчетна и доверлива, и се креираат системи за електронско добивање на услуги од државните институции за намалување на трошоците на време и средства за компаниите и граѓаните, а воведен е и институтот молчењето на администрацијата е одобрување што ги зголемува правата на граѓаните и ефикасноста во постапките. 4. Се спроведува забрзување на спроведувањето на реформи во правосудството преку избор на судии и обвинители преку специјално формирана Академија на судии и обвинители, и преку нови критериуми за стручност и образованост но и на професионален интегритет и личен кредибилитет на судиите, преку двојно зголемување на буџетот на судската власт, преку измена на повеќе закони со кои се зголемува ефикасноста на судиите преку предвидување конкретни рокови за решавање на спорови, воведена е можност за бесплатна правна помош за граѓаните и други мерки чија цел е понатамошно зајакнување на независноста и ефикасноста на правосудниот систем. 5. На полето на борбата со корупцијата и организираниот криминал продолжуваме со ефикасно спроведување на нови законодавни решенија, зајакната меѓуинституционална соработка и спроведување на нашата политика на нула толеранција, и имаме напредок од 40ина места на светската листа на Транспаренси интернешнл. 6. Се спроведуваат и реформи во полицијата преку подобрување на спроведувањето на законите и заштита и почитување на основните човекови права и слободи, зголемувајќи ја довербата на сите заедници во однос на полицијата, подобрување на јавната безбедност и зајакнување на борбата против организираниот криминал и корупција. 7. Сериозно сме фокусирани на подобрувањето на статусот на медиумите, и за прв пат од независноста е воспоставена отворена дебата со здружението на новинари, и активно и координирано се работи на усогласување на македонското законодавство со европската директива за аудиовизуелни медиумски услуги, и со препораките и стандардите на Советот на Европа, како и со препораките на Европската комисија нотирани во извештајот за напредок на Република Македонија 8. На полето на образованието инвестираме 6% од БДП за инвестиции, воведовме бесплатно задолжително средно образование и за двојно ги намаливме цените на високото, отворени се факултети во секој град, направена е реформа во основното образование, процентот на упис од основно во средно образование е фантастични 98%, а од средно во високо 96%, се набавува нова опрема за сите нивоа на образование. 9. На полето на инфраструктурата се реконструираат, изградени се или се градат околу 270 регионални и локални патишта што претставува околу 80% од патната мрежа, изградени се 2 модерни аеродроми, и се комплетираат коридорите 10 и 8.

Би сакал да истакнам дека и на економски план Македонија спроведува мудри и успешни политики, кои се гарант на нашата одржливост и придонес кон општите цели на Алијансата, за што сме позитивно оценети од Светската банка која оваа година не рангираше на 22 место на вкупната листа за водење бизнис, а 5 години по ред не става во првите 5 реформатори во светот. Кредитните агенции го потврдија нашиот кредитен рејтинг, а ММФ потврди дека сме ниско задолжена земја со надворешен долг од 26% од БДП што е еден од најмалите долгови во Европа. Во првите три квартали од годината просечниот раст на БДП е 3,75% што во вакво турбулентно време е доста солиден резултат. Националната валута е цврсто стабилна, банкарскиот систем е ликвиден и во добра кондиција, а девизните резерви на државата се на највисоко историско ниво. Имаме најнизок даночен пакет во Европа и тоа придонесе да имаме неколку СДИ во изминатите месеци, а имаме најава и за уште неколку други, со што се отвораат нови можности за вработување. Ние сме посветени на понатамошен развој на економијата, зголемување на економскиот развој и натамошно привлекување на странски инвестиции, како и на создавање услови за нови работни места и обезбедување подобар квалитет на живеење. Целосно сме свесни за предизвиците со кои останува да се справиме во одредени области, но решени сме да се соочиме со нив и соодветно да ги надминеме.

Во областа на домашната политика би истакнал дека неодамна ја доставивме 13-та Годишна Национална програма за членство во НАТО за периодот 2011-2012 година, и веднаш почнавме со спроведување на активностите кои таа ги предвидува. Искрено се надеваме дека бројот 13 за нас ќе се покаже како среќен...

Почитувани партнери,

Претходно наведеното ја потврдува нашата истрајност во реализацијата на нашите цели иако сме свесни за предизвиците кои стојат на тој пат. Ние со решителност се залагаме за остварување на вредностите во кои веруваме, а една од најзначајните е нашето членство во НАТО. Сите овие 20 години на овој интегративен пат настапуваме со еден збор кој ја опишува целата наша стратегија, а тоа е одговорност, и во тој стил ќе продолжиме.

Кога влегував на состанокот видов еден натпис кој гласеше ANIMUS IN CONSULENDO LIBER или A FREE MIND IN OPEN CONSULTATION (СЛОБОДНО МИСЛЕЊЕ ВО ОТВОРЕНА ДИСКУСИЈА).

Во овој дух би сакал да се осврнам на главниот предизвик кој стои пред полното членство на мојата земја во НАТО, а тоа е спорот кој една земја членка на НАТО го има со нас, а се однесува на нашето уставно име и нашето самоименување, кое народот како чувство го има и се идентификува со него со векови, кое беше обезбедено со Атлантската повелба на сојузниците за самоопределување, и кое беше потврдено на референдум пред 20 години.

Сакам да истакнам дека ние сме силно заинтересирани за цврста соработка, партнерство и сојузништво со сите земји од Европа и Алијансата, особено со нашите соседи, и затоа сме посветени на градење на добри соседски односи, кои се карактеризираат со пријателство, меѓусебна економска и трговска соработка, слободен проток на луѓе, стоки, идеи и капитал, на интеракција на народите и заедничко инвестирање во регионалниот развој. Грција нема потреба да стравува од Република Македонија, напротив Грција треба да е силно заинтересирана за наше членство во Алијансата и трајно обезбедување на овој дел од регионот. Тоа го бараат нашите заеднички цели кои се идентични со оние на Алијансата да имаме цврсто ткиво, наместо празен простор во телото на НАТО, и да можеме да се посветиме на понатамошно ширење на нашите идеи. Не да се исцрпуваме одвнатре, туку да обезбедиме дополнителна сила и можност за нови исчекори. Ние бевме силно повредени како нација, што во Букурешт на 12 самит не ни беше овозможено да ја добиеме поканата за членство, иако ги исполнивме сите стандарди и критериуми кои се бараа од нас. Во духот на максимата за слободна дебата јас мислам дека тоа беше погрешно и неправедно кон нас и нашите заложби но и кон принципите на модерниот свет. Оваа општа констатација беше потврдена и од највисокото меѓународно тело кое обезбедува владеење на правото и правдата на кои е поставена и Алијансата. Меѓународниот суд на правдата во Хаг, кој е основан и од членките на НАТО, и е едно од 6 тела на Обединетите нации.

Како што веројатно знаете, Меѓународниот суд на правдата во Хаг на 5 декември пресуди дека Грција ги прекрши своите обврски преземени согласно Времената спогодба меѓу двете земји од 1995 година, со тоа што се спротивстави на приемот на Република Македонија во НАТО на Самитот во Букурешт во 2008 година под времената референца определена од ОН. Пресудата на Меѓународниот суд на правдата е обврзувачка за страните и имплицира дека не постојат правни аргументи за Грција и понатаму да се спротивставува на пристапувањето на Македонија во НАТО.  Иако постапката отпочната пред Судот не се однесуваше на прашањето за името само по себе, пресудата отвора една нова, правна димензија за преостанатата пречка пред нашето членство во НАТО и верувам дека со ова се овозможува и еден нов пристап од страна на сојузниците. Пристап без уцени и условувања кон никого, ни кон нас ни кон нашите соседи Грци, туку на поддршка и демонстрација на дело на принципот на взаемна солидарност. Пресудата на Судот не води чекор напред заеднички, таа е нов поттик за надминување на постојниот предизвик, и треба да го искористиме тој добар бран на можности. Исто така,  Судот не гледа дека Грција има каква било причина да не го следи духот на пресудата и согласно своите обврски од меѓународното право, да не се воздржи од блокирање на членството на Македонија во НАТО. Каков било понатамошен обид на Грција во оваа насока, кој би се темелел врз решавањето на прашањето со името како предуслов за членство во НАТО, ќе претставува прекршување на меѓународното право и непочитување на пресудата на Меѓународниот суд на правдата.  Сметам дека земјите членки на НАТО треба да ја земат предвид оваа пресуда и соодветно да ги преиспитаат своите ставови во однос на предусловите за членство на Република Македонија во НАТО. Исто така, се надевам дека земјите членки на НАТО особено ќе го земат предвид согледувањето на Судот дека Македонија никогаш не го прекршила начелото на добрососедски односи, факт кој е целосно во согласност со вредностите и стандардите на НАТО. Оттука, практично не постои друга причина за одлагање на поканата Република Македонија да се придружи кон НАТО. Дозволете ми да бидам сосема јасен – Република Македонија останува со силна заложба за изнаоѓање на заеднички прифатливо решение за надминување на разликите во однос на името со Грција. Ќе продолжиме да учествуваме во процесот на преговори под покровителство на Генералниот Секретар на Обединетите Нации, во добра верба, како и досега. За жал, новата „техничка“ грчка Влада не покажа волја за суштински ангажман во овој процес, истакнувајќи го својот примарно „економски“ мандат.  Но, ние не се откажуваме, и посветено и одговорно ќе се стремиме да го продолжиме дијалогот, и подготвени сме преку директни средби на било кое ниво да постигнеме решение кое ќе биде правично, одржливо, без победници и поразени. Имајќи ги предвид овие факти, би сакал да апелирам до сите земји членки на НАТО да го преиспитаат прашањето за членство на Македонија во првата наредна прилика и пред Самитот на НАТО во Чикаго. Нашите очекувања од претстојната Декларација од Чикаго се јасни и сосем разумни. Завршниот документ од претстојниот Самит на НАТО не треба да се сведат на повторување на формулациите од претходните самити во однос на статусот на Македонија. Наместо тоа, земајќи го во предвид најновиот развој на настани во врска со овој уникатен случај, кои ја рефлектираат новата реалност, да ја рефразира терминологијата соодветно и да се резултира со покана за членство на Македонија во НАТО.

Сметам дека е рационално и исправно на самитот во Чикаго да биде доделена покана за членство на Република Македонија во НАТО. Тоа ќе значи разбирање за потребите и интересите на моите граѓани да имаат услови за понатамошен социо-економски развој, за нови реформи и модернизација и за создавање на нови дела базирани на вредностите на Алијансата. НАТО има политичко лидерство кое сака напредок, и прави напредок, и вашата помош ќе е силно охрабрување за една мала земја со голема верба во евроатлантските принципи за правда и еднаквост, како што е мојата. Движењето на Република Македонија напред на евроатлантскиот интегративен пат, е мал но значаен придонес за одењето на Алијансата напред, а најголема корист од него ќе има целиот регион на Југоисточна Европа, и НАТО во целина.  

Почитувани,

Верувам со вредностите на НАТО. Верувам во правдата и владеењето на правото.

Бог нека ни е даде сила, помош, разум, мудрост и благослов во остварувањето на поставените цели.”